Hollanda’nın batısında bulunan Lahey, çeşitli fosil yakıtlarla ilgili ürün ve hizmetlerin reklamını yasaklayan Avrupa’nın ilk şehri olma yolunda önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Bu yasa, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek ve şehrin çeşitli noktalarında bulunan billboardlar ve otobüs durakları gibi kamusal alanlarda benzinli ve dizel araçlar, hava yolculuğu, gemi seyahatleri gibi faaliyetlerin tanıtımı yasaklanacak.
Lahey, yaklaşık 550.000 nüfusu ile önemli bir şehir konumunda. Bu yeni yasa, iki yıl süren tartışmaların ardından belediyenin aldığı oy birliği kararı ile kabul edildi. Belediyenin kararı, şehrin belirlenmiş iklim hedeflerine ulaşma çabalarının bir parçası olarak, sera gazı emisyonlarına katkı sağlayan aktivitelerin tanıtımını azaltmayı hedefliyor.
Yasa, genel reklamcılık faaliyetlerini kapsasa da bazı istisnalar içermektedir. Örneğin, benzin istasyonları ve diğer hizmet binalarında fosil yakıtlarla ilgili reklamların yapılmasına izin verilecektir. Bu yerel yönetim kararının, 24 lehte ve 21 aleyhte oyla kabul edilmesinde bu tür koşulların etkili olduğu belirtiliyor.
Gemi yolculukları ve hava seyahatine ilişkin reklamların yasaklanması, tartışmalara neden oldu. Gemi yolculukları genellikle lüks deneyimler sunmasıyla tanınırken, çevresel etkileri havayolu taşımacılığı ile benzer emisyon seviyeleri açısından değerlendirildi. Bu durum, özellikle iklim değişikliği konusundaki endişeleri artırdı.
Hayvanlar Partisi’nden (PvdD) çevre konseyi üyesi Robert Barker, bu yasanın gerekliliğine dikkat çekerek, fosil yakıt reklamlarının kirliliği artıran ürünlerin tüketimini teşvik ettiğini savundu. Barker, “Fosil yakıt reklamları, insanları uçak yolculuğuna yönlendiriyor ve kirletici araç satın almalarına neden oluyor. Bu durum, iklim krizine katkıda bulunuyor,” dedi.
Ancak, yasaya karşı çıkan bazı siyasi partalar, özellikle VVD, Hart voor Den Haag ve PVV partileri, gemi ve hava yolculuğu reklamlarının yasaklanmasının “küçümseyici” bir yaklaşım olarak değerlendirilebileceği kaygısını dile getirdi. Ayrıca, böyle bir yasayı uygulamanın zorluklarının altı çizildi.
Seyahat derneği yöneticisi Frank Radstake, Nieuwsuur programına verdiği röportajda, bu tedbiri ifade özgürlüğüne yönelik “ciddi bir kısıtlama” olarak tanımladı. Radstake, mahkemeye itiraz edeceklerini bildirerek, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, şirketlerin ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Lahey Belediyesi, bu tedbirin hedeflerine ulaşmak için gerçekten gerekli olduğunu kanıtlamalıdır. Ancak, reklam yasakları ile halk sağlığı veya iklim koruma arasında yeterli bir bağlantı bulunmadığına inanıyoruz,” diye ekledi.
