Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen Türkiye-Karadağ Yuvarlak Masa Toplantısı’na katıldı. Toplantıda, Karadağ’ı temsil eden isimler arasında Şehircilik, Şehir Planlama ve Devlet Mülkiyeti Bakanı Slaven Radunovic, Bayındırlık Bakanı Majda Adzovic ve Ulaştırma Bakanı Maja Vukicevic de yer aldı. Türk heyetinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, DEİK Başkanı Nail Olpak ve Türkiye-Karadağ İş Konseyi Başkanı Bayram Akgül de bulunmaktaydı.
‘Karadağ’da Sayısı 12 Bini Bulan Türk Firması Var’
Bakan Bolat, “Türkiye’den Karadağ’a gerçekleştirdiğimiz ihracat, mücevherat, makineler, mobilya ve yapı malzemeleri gibi pek çok ürün grubunu kapsamaktadır. İthalatımızda ise demir-çelik ve kimyasallar öne çıkmaktadır. Karadağ, Türk iş dünyasının büyük ilgi gösterdiği önemli bir yatırım yeri konumundadır. Son yıllarda Karadağ’a giden Türk iş insanları ve orada işletme kuran Türk firmalarının sayısındaki artış dikkat çekmektedir. Karadağ’daki Türk firmalarının sayısı 12 bini bulmuş durumdadır ve bu durum iki ülke ekonomisi arasında sağlam bir bağ oluşturuyor. 2025’in ilk çeyreği itibarıyla ülkemiz, Karadağ’a doğrudan yatırım yapan ülkeler arasında ilk sırada olmayı hedefliyor. Türk firmaları, inşaat, sağlık, turizm ve bankacılık gibi sektörlerde aktif rol almaktadır. Yatırımlardaki sermaye pozisyonu bazında, kültür, sanat, eğlence ve spor birinci sırada yer alırken, finans ve sigorta faaliyetleri ikinci sıradadır. Ekonomik duruşumuz, ilişkilerimizi geliştirme irademizi ve Türk yatırımcıların Karadağ’daki fırsatlara güvenini ortaya koyuyor” şeklinde belirtti.
‘Koridorlar, Tedarik Güvenliğinin ve Ekonomik Entegrasyonun Temel Altyapısıdır’
Bakan Bolat, “Aynı zamanda ‘Ulaştırma Koridorlarının Küresel Ticaret Ortamının Gereksinimlerine Uygun Şekillendirilmesi’ paneline de katıldık. Ulaştırma koridorlarının etkin ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılması, bölgesel ve küresel ticaretin geleceği açısından kritik öneme sahiptir. Koridorlar sadece geçiş yolları değil, aynı zamanda tedarik güvenliği, ekonomik entegrasyon ve iş birliğinin sağlanmasına zemin hazırlayan bir altyapıya sahiptir. Bu bağlamda, Karadağ ile ulaştırma ve altyapı iş birliğimizi güçlendirmek adına büyük bir öneme sahip olduğumuzu vurgulamak isterim” diye konuştu.
‘Bugüne Kadar Toplam 418 Milyon Dolar Değerinde 66 Proje Üstlenmiş Durumdayız’
Bakan Bolat, “Müteahhitlik sektörü, Karadağ ile en önemli iş birliği alanlarımızdan biridir. Karadağ’da bugüne kadar üstlendiğimiz müteahhitlik projeleri toplamda 418 milyon dolarlık bir değere sahiptir ve toplamda 66 proje gerçekleştirilmiştir. Özellikle 2018 sonrasında önemli bir büyüme kaydettik. Üstlendiğimiz projelerin büyük bir kısmı turistik tesisler ve konut inşaatına yöneliktir ve bunlar toplam iş hacmimizin yaklaşık yüzde 67’sini oluşturmaktadır. Ayrıca atık su sistemleri, içme suyu arıtma tesisleri, ticaret merkezleri ve otoyol projeleri de yürütülmektedir. Teknik müşavirlik alanında ise firmalarımız, yaklaşık 10 milyon dolarlık 14 projeye imza atmıştır. Müteahhitlik firmalarımızın yanı sıra, teknik müşavirlik ve mimarlık alanlarında da Türk firmalarının Karadağ’a olan ilgisi artarak devam etmektedir” dedi.
Bakan Bolat, “Türk müteahhitlik şirketleri, uluslararası pazarda kalıcı bir yer edinmiştir. Uzun yıllardır Türkiye, uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en fazla pay alan ilk on ülke arasında yer almaktadır. Yurtdışındaki müteahhitlik ve teknik müşavirlik sektörü, ülkemizin eğitimli iş gücü, teknik bilgi birikimi ve teknoloji adaptasyonu ile dikkat çekmektedir. Türk müteahhitlik firmaları, 137 ülkede 542,3 milyar dolar değerinde 12 bin 613 projeyi üstlenmiştir. Teknik müşavirlik firmalarımız ise 138 ülkede 3,54 milyar dolar değerinde 3 bin 41 projeyi tamamlamıştır” ifadelerini kullandı.
Bakan Bolat, “Karadağ ile ilişkilerimiz güçlü temellere sahip, çok boyutlu ve dinamik bir yapıya sahiptir. Gelecek dönemde, karşılıklı kazanım esasına dayalı olarak Karadağ’da yapılacak birçok projede yer almaktan mutluluk duyacağız. Firmalarımız, yalnızca üstlendikleri prestijli projelerle değil, aynı zamanda yüksek nitelik, maliyet etkinliği ve zamanında teslimat garantileri ile uluslararası alanda rakiplerinden önde bulunmaktadır. Müteahhitlik ve teknik müşavirlik alanındaki iş birliğimiz, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin derinleşmesine büyük katkılar sağlayacaktır” diye ekledi.
Bar-Boljare Otoyolu Projesi
Bakan Bolat, “Adriyatik kıyısından Sırbistan sınırına kadar uzanacak ve Trans-Avrupa Otoyolu’nun bir parçası olacak Bar-Boljare Otoyolu projesine Türk firmaları oldukça ilgi göstermektedir. Projenin ilk aşaması Çinli CRBC firması tarafından tamamlandı. İkinci aşama olan Mateşevo-Andrijevitsa bölümünün inşası için ön yeterlik süreci başlatıldı ve birçok tanınmış Türk firması tekliflerini sundu. Ayrıca Batı Balkanlar’a yönelik büyüme planı çerçevesinde Bar-Boljare Otoyolu’nun üçüncü fazı ve sonraki bölümlerin ihalesine Türk firmalarının katılması hedeflenmektedir. Bu bağlamda, bu projelerde Türk firmalarına öncelik verilmesi talebinde bulunuyoruz” dedi.
Adriyatik-İyonya Otoyolu Projesi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Karadağ’ı Avrupa’ya bağlayan stratejik öneme sahip Adriyatik-İyonya Otoyolu Projesi’nin Karadağ kısmında da Türk firmaları yoğun ilgi göstermektedir. Podgoritsa ve Tivat havalimanlarının işletilmesi projeleri için teklif veren konsorsiyumlar arasında deneyimli Türk firmaları da bulunmaktadır. Ön yeterlilik aşamasını geçen bir firma mevcut, ancak sözleşme koşullarındaki değişiklikler nedeniyle teklif vermekten vazgeçmiştir. İhale yenilenirse firmalarımız yeniden katılma fırsatı bulabilir. Türk firmalarının, Karadağ’ın önemli havalimanlarının işletilmesine önemli katkılarda bulunacağına inanıyorum” şeklinde belirtti.
Bakan Ömer Bolat, “Podgoritsa Belediyesi’nin Atıksu Toplama ve Arıtma Projesi ihalesi Türk firmaları tarafından kazanılmış ve 10 Haziran 2022’de Podgoritsa Belediyesi ile sözleşme imzalanmıştır. Ancak çeşitli bürokratik engeller nedeniyle firmalarımız projeye henüz başlayamamıştır. Yakın dönemde firma yetkilileri ile işveren idareleri arasında yapılan görüşmelerden olumlu bir netice alınamamıştır. Adria limanı işletmesiyle ilgili devam eden işçi davaları ve münhasırlık hakkı sorunları da uzun yıllardır sürmekte ve firmamızı maddi bir sıkıntıya sokmaktadır. 2013 yılında konteyner limanının işletmesi, Karadağ Devleti tarafından bir Türk firmasıyla özelleştirilmiştir. Bu sorunların çözülmesine yönelik yardımlarınıza ihtiyaç duyuyoruz” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Karadağ, Türk müteahhitlik ve müşavirlik sektörleri açısından son zamanlarda önemli bir potansiyel sunmaktadır. Altyapı, ulaştırma, limanlar ve havalimanları gibi birçok alanda dikkate değer projeler bulunmaktadır. Karadağ’daki turistik tesis ve karayolu projelerinin rehabilitasyonu ve müşavirlik hizmetleri Türk firmaları tarafından başarıyla yürütülmekte ve yeni projelere katılım sağlanmaktadır. Bu çerçevede, Bar-Boljare otoyolunun ikinci fazındaki teknik müşavirlik hizmetleri için açılan ihaleye Türkiye’den bir teknik müşavirlik firması da katılmıştır” ifadelerini kullandı.
