ABD’de özel ve kamu sektörü işverenleri, Temmuz ayında 62.000 kişiyi işten çıkardı. Bu, bir önceki aya göre neredeyse %30 ve geçen yılın aynı dönemine göre %140’lık bir artışı gösteriyor.
Kariyer hizmetleri sağlayıcısı Challenger, Gray & Christmas tarafından hazırlanan rapora göre, 2025 yılının ilk yedi ayı itibarıyla toplam 806.000 kişi işten çıkarılmış durumda. Bu rakam, 2024 yılı boyunca kaydedilen işten çıkarma sayısını geride bırakmıştır; zira 2024 yılında 761.358 kişi işten çıkarılmıştı.
Challenger, Gray & Christmas’ın kıdemli başkan yardımcısı ve işgücü uzmanı Andrew Challenger, federal hükümetin kamu sektöründe uyguladığı bütçe kesintilerinin işten çıkarmaların en önemli sebeplerinden biri olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra yapay zekâ uygulamalarındaki gelişmeler ve ithalat konusundaki gümrük vergilerinin yarattığı belirsizliklerin de işverenlerin küçülme kararına zemin hazırladığını belirtti.
Forbes kaynaklarına göre, kamu sektöründe yalnızca bu yıl 292.294 işten çıkarma ile en yüksek kayıplar gerçekleşti. Teknoloji sektörü 89.251 kişi, perakende sektörü ise 80.487 kişi ile bunu izliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, göreve başlamasının ardından 2 milyondan fazla federal çalışana istifa teklifinde bulunarak tarihi bir kamu küçülmesi girişimi başlatmıştı. İki hafta içinde 65.000 kamu çalışanının bu teklifi kabul ettiği ve ABD Ordusu’nda 24.000, Gazi İşleri Bakanlığı’nda ise 10.000 pozisyonun iptal edildiği bildirildi.
DOGE kaynaklı kesintiler, yalnızca federal istihdamı etkilemekle kalmamış, aynı zamanda hibe fonlarındaki daralmalar da sivil toplum alanında önemli sonuçlar doğurmuştur. Raporda, kar amacı gütmeyen kuruluşlarda 2025 yılının başından bu yana 17.826 kişinin işten çıkarıldığı ve bunun geçen yılın aynı dönemine göre %413 oranında bir artış gösterdiği kaydedildi. Uzmanlar, federal desteklerdeki azalmaların ve artan operasyonel maliyetlerin, sivil toplum kuruluşlarının mali sürdürülebilirliğine ciddi bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.
Yapay zeka etkisi
Teknoloji sektörü, 2025 yılı itibarıyla özel sektördeki işten çıkarmalarda liderliği elinde bulunduruyor. Bu yılın başından itibaren sektörde 89.251 pozisyonun sona erdiği görülmekte. Challenger, Gray & Christmas’a göre, yapay zekâdaki hızlı ilerlemeler ve çalışma vizelerine dair belirsizlikler bu artışın başlıca etkenleri arasında yer alıyor. Sektördeki işten çıkarmalar, geçen yılın aynı dönemi ile kıyaslandığında %36 oranında artış göstermiştir. Intel (21.000), Microsoft (toplamda iki turda 15.000), PayPal (2.500) ve HP (2.000) gibi büyük şirketler, ciddi küçülmelere giden firmalar arasında öne çıkıyor.
Gümrük vergileri
Trump yönetimi tarafından uygulanan gümrük vergileri, perakende ve otomotiv sektörlerindeki işten çıkarmaları hızlandırmıştır. Perakende sektöründe, yalnızca Temmuz ayında 80.487 kişi işten çıkarılmıştır. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre %249’luk bir artış göstermektedir. Şirketler, vergi yüklerinin yanı sıra enflasyon ve ekonomik belirsizliği de gerekçe göstermektedir. Otomotiv sektöründe ise yıl başından bu yana 16.883 pozisyon iptal edilmiştir. Bu sayı geçen yıla göre bir azalmayı yansıtsa da, üretim taleplerindeki dalgalanmalar, tedarik zinciri sorunları ve artan maliyetler tarifelerle birlikte önemli etkenler arasında yer almaktadır.
İstihdam planları
Challenger, Gray & Christmas verilerine göre, ABD’deki şirketler 2025 yılı içinde toplamda 86.132 kişiyi işe almayı planladıklarını açıklamıştır. Bu sayı, 2024 yılının aynı döneminde belirtilen 73.596 iş fırsatına kıyasla bir artışı temsil etmektedir.
İstihdam planlarının yaklaşık üçte biri, mevsimsel etkiler ve hizmet odaklı pozisyonların toparlanmasını yansıtan eğlence ve turizm sektöründen gelmektedir. Ayrıca, sigorta sektöründe 12.800, otomotivde ise 6.161 yeni işe alım yapılacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte, teknoloji, inşaat, sanayi ürünleri ve enerji sektörlerinde işe alım hızında geçen yıla göre bir azalma gözlemlenmektedir.
