Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Yavuz, yüksek sezonun sona ermesiyle birlikte, 2024 yılında dünya genelinde rekor kıran 2019 verilerine ulaşan turist sayısının, 2025’te 1,5 milyar seviyesine ulaşmasının beklendiğini aktardı. Yavuz, 2025 yaz sezonunun sonunda birçok turizm ülkesinde belirgin bir artış yaşanacağını ifade ederken, klasik tatil destinasyonlarının yanı sıra Yunanistan, Fas, Brezilya, Şili, Meksika, Japonya, Güney Kore, Malta ve Mısır gibi ülkelerin de önemli artışlar gösterdiğini kaydetti. Buna karşın ABD’deki turist sayısında düşüş yaşandığının altını çizen Yavuz, “Trump yönetimine yönelik tepki, Kanadalılar arasında Amerika’ya seyahat kısıtlamaları uygulanmasına yol açtı. Türkiye ise, yılı geçtiğimiz yıla oranla değişmeden kapatmaya hazırlanıyor.” şeklinde konuştu.
Yavuz, bu yıl tatil yapan turistlerin en çok endişe duyduğu konunun maliyetler olduğunu dile getirerek, “Tatildeki her şeyin fiyatı önemli ölçüde arttı. Havalimanında yenen bir kruvasandan uçuş ücretlerine, otel konaklama bedellerinden transfer ücretlerine kadar her kalem tatilcilerin bütçesini etkiliyor. Yine, dondurma, alışveriş veya şezlong kiralama ücretleri gibi birçok kalemde ciddi fiyat artışları gözlemlendi. Bu durum tüm tatil ülkelerinde geçerlilik kazandı. Turistler, bu artışları ya doğrudan etiketlerde ya da konaklama vergileri ve giriş ücretleri gibi dolaylı yolla deneyimliyor.” ifadelerini kullandı.
‘TATİLİN EN PAHALI OLDUĞU YIL REKOR KIRILIYOR’
Fiyat artışlarının her alanda kendini gösterdiğine dikkat çeken Yavuz, “2025 yılı, kitle turizminin tarihine 1950’lerden bu yana en pahalı yıl olarak geçiyor. Uçak biletlerinden konaklamaya, yemek maliyetlerinden gezi masraflarına kadar her alanda fiyat artışları meydana geldi. Bu yükselişin sebepleri arasında artan talep ve maliyetler yer almakta. Talep arttıkça fiyatların da yükselmesi kaçınılmaz oldu. İlginç bir biçimde, tatilin en pahalı olduğu yılda, aynı zamanda turist sayısında da rekor kırılıyor.” dedi.
‘TALEP DÜŞERSE TURİZM KABUK DEĞİŞTİRİR’
Yavuz, artan talebin fiyatları yukarı çektiğini ve bu durumun sürdürülebilir olmadığını ifade etti. “Eğer talep düşerse, turizm sektörü hemen değişime uğrar ve fiyatları mevcut seviyelerin yarısına çekmeye başlarlar. Diğer bir önemli etken ise sürekli artan maliyetlerdir. Fiyatlar her geçen gün değiştiği için bütçeleme yapmak oldukça zorlaşıyor. Örneğin, sahilde yemek yeme durumunda olan bir aile için yemek masasına kadar hiçbir şeyin fiyatı sabit kalmıyor. Bu durum, masanın maliyetini de etkiliyor.” diye ekledi.
Turistlerin tatilde harcamalarını azaltmak için çeşitli önlemler aldığını belirten Yavuz, “Destinasyonlar gözden geçirildi, bütçeye uygun seçimler yapılmaya başlandı. Konaklama süreleri kısaldı ve çok gerekiyorsa birkaç gün tatilden feragat ediliyor. Ekstra harcamalar azaltıldı; turun, SPA’nın, araba kiralamanın ve alışverişin dışına çıkıldı. Ekonomik tatil yapma yolları arayışına girildi. Türkiye’deki tatilciler ‘her şey dahil’ konseptine sarıldılar. Şimdi ise böyle bir sezonu geride bırakma aşamasındayız. 2025 yılı, hem tatilciler hem de turizmciler için zorlu bir yıl olacağı gibi, 2026 yılına hazırlıklı olmak büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
ÜLKELERE GÖRE FİYATLARDAKİ DEĞİŞİM
Recep Yavuz, İspanya, Yunanistan, İtalya, Fransa, Türkiye ve Portekiz’deki fiyat artışlarını şöyle özetledi:
“Yunanistan’da artan fiyatlardan dolayı yerel halk kendi adalarında tatil yapamaz hale geldi. Bir haftalık ada tatilinin maliyeti yaklaşık 3.500 avro. Aylık gelirleri 1.000-2.000 avro arasında değiştiği için tatil, onlar için bir hayal halini aldı. Artan konaklama vergileri ise dikkat çekiyor; beş yıldızlı otellerde bir odanın gece başı vergisi 10 avroya kadar çıktı. Müze ve ören yerleri giriş ücretleri %66 oranında artış gösterdi ve Atina Akropolü’nün bileti 30 avroya yükseldi. Bazı adalara cruise gemileriyle gelmek isteyenler 20 avro kişi başı ödeme yapmakta. Yunanistan’da şezlong ve şemsiye fiyatları ise 50 avrodan 300 avroya kadar çıkıyor. Bu nedenle, bu yıl Yunan halkının %46’sı tatil yapmadı ve tatil yapamayan 5 milyon Yunanlıdan oluşan açığı büyük ölçüde Türk turistler kapatıyor.”
“İspanya’da 2025 yılında 100 milyon turist bekleniyor, ancak son 3 yılda otel fiyatları %23 arttı. Ortalama geceleme maliyeti 136 avroya ulaştı. İspanyol halkı ‘Turist git!’ demekte, fakat buna rağmen ülkeye gelen turist sayısında artış sürüyor. Kiralık ev fiyatları %20 oranında yükseldi. Restoranlarda fiyat artışları ise sınırlı kaldı (yüzde 5-8). En büyük artış vergi oranlarında gözlemlenmekte. Örneğin, Barcelona’daki lüks otellerde geceleme vergisi 7 avroya kadar çıkarken, Mayorka, İbiza ve Menorca’da bu miktar 6 avro civarında. Ayrıca, Katalonya bölgesinde eko vergi gibi yeni vergilerin uygulanması gündemde. Ünlü La Sagrada Familia’ya giriş ücreti 26 avro, Elhamra Sarayı’na ise 22 avro oldu.”
“İtalya, fiyatların en keskin bir biçimde yükseldiği ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Uçak bileti fiyatları, 2019’a göre iç hatlarda %81, Avrupa uçuşlarında %61, feribot ücretleri %13 ve tren fiyatları %11 oranında artış göstermiş durumda. Kiralık araçlarla birlikte benzin fiyatları da %8 yükseldi. Otellerde %40, kiralık evlerde ise %22 fiyat artışı görülmekte. Ören yerlerindeki fiyatlar %20, plaj girişleri %32 oranında arttı. Şehir vergileri de tatil masraflarına dahil edilince, Venedik’teki geceleme vergisi 25 avroya yükselmiş durumda. Şehre giriş ücreti ise 3-10 avro arasında değişiyor. Almanyalı turistlerin tercih ettiği Gardasee kıyısındaki esnaf, “Almanlar artık Mercedeslerle değil, otobüsle geliyor ve pizzayı paylaşarak yiyor.” şeklinde yorumluyor.
REKOR FİYATLAR
“2025 yazında Paris’te otel fiyatları 2019’a kıyasla %30 artacak ve yüksek sezon boyunca ortalama geceleme fiyatı 220 avro civarında olacak. Louvre Müzesi’ne giriş ücreti 22 avro, Versailles Sarayı ise 23 avro ile en yüksek seviyesine ulaşmakta. Nice ve Cannes sahillerinde plaj giriş ücretleri 50-100 avro arasında değişirken, şezlong kiralama fiyatları 120 avrolara kadar yükseliyor. Fransa’nın birçok şehrinde 2-8 avro arasında şehir vergisi uygulaması bulunmakta ve Paris’te bir kahve fiyatı 6-7 avro olarak karşımıza çıkmakta. 100 milyon turistle dünyanın en çok turist çeken ülkesi olan Fransa, fiyat artışlarını en yoğun hisseden ülkelerden biridir.”
“Son yılların gözde turistik destinasyonu Portekiz’de de 2025 yılı itibarıyla fiyat artışları diğer ülkelerle benzer bir grafik izliyor. Lizbon ve Porto’daki otel fiyatları son 3 yılda %25 oranında artış gösterdi ve sezon boyunca geceleme fiyatı 180 avro oldu. Algarve ve çevresindeki sahillerde şezlong setleri 40-70 avro arasında değişiyor. Lizbon’da konaklama vergisi 6 avro olarak belirtilirken, Belem Kulesi ve Jeronimos Manastırı gibi popüler ören yerlerine giriş ücretleri de 10-15 avrodan 20-25 avroya yükseldi. Portekiz’de deniz ürünleri sunan restoranların yüksek fiyatları en fazla şikayet edilen konular arasında dikkat çekmekte.”
‘PAKET TATİL FİYATLARI ARTTI’
“Türkiye’deki tur operatörlerinin verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla paket tatil fiyatları %10-30 oranında artış göstermiş durumda. Özellikle konaklama, restoran ve yan giderlerdeki yükseliş %35 gibi dikkat çekici bir oranla kendini gösteriyor. Türkiye’deki fiyat artışları, lokanta ve oteller grubunda yıllık %48, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise %41 olarak kaydedildi. Dünya ortalaması üzerinde gerçekleşen müze ve ören yerlerindeki yüksek fiyat artışları, kültürel turizmde önemli bir darbe yaratıyor. Örneğin, Efes’in girişi 40 avro, Pamukkale 30 avro ve Topkapı Sarayı 50 avro oldu. Lüks tatil bölgelerindeki plaj fiyatları da oldukça yüksek. Türkiye’nin en ciddi eleştirisi artık ‘uygun fiyat ve iyi hizmet’ algısı değil, ‘yüksek fiyat ve iyi hizmet’ şeklinde değerlendiriliyor. Bu yıl, talebin artışıyla birlikte fiyatlarda yükseliş yaşanırken, maliyetlerin de artması tatili bir lüks haline getirmiştir.”
