Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Çevre Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Ayşe Muhammetoğlu, Antalya’nın su kaynaklarıyla ilgili kritik değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Muhammetoğlu, Antalya’nın tarım, turizm ve sanayi alanlarındaki su talebinin oldukça yüksek olduğunu belirtti. “Antalya, Türkiye’nin su havzaları açısından zengin bir il gibi görünse de, iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar, buharlaşma oranlarındaki yükselme ve azalan yağışlar, su yönetimini zorlaştırıyor” dedi.
Prof. Dr. Muhammetoğlu, Antalya’daki su kaynaklarının büyük bir kısmının yer altı sularından elde edildiğini ifade etti. “Yer altı suyunu besleyen hidrolojik döngü, yağışlar ve kar erimesine bağlıdır. Yağışların azalması, yer altı su seviyelerinin düşmesine neden olmakta, bu da yeni kuyuların açılmasını zorunlu kılmaktadır. Arz-talep dengesizliği ciddi riskleri beraberinde getiriyor” şeklinde konuştu.
TARIMDA SU KULLANIMI YÜZDE 75’İN ÜZERİNDE
Antalya’da suyun en fazla tarım sektöründe kullanıldığını vurgulayan Prof. Dr. Muhammetoğlu, “Antalya’daki suyun yaklaşık yüzde 75’i tarımsal faaliyetlere ayrılmaktadır. Tarımsal su kullanımının verimli hale getirilmesi büyük önem taşımaktadır, çünkü bu durum gıda güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Ürün deseni belirlenirken mevcut su varlığı dikkate alınmalıdır. Çiftçilerimizin bazen toprak veya iklim koşullarını değil, yalnızca ekonomik kazancı önceliklendirdiği görülmekte, bu da su kaynakları üzerinde ek bir baskı oluşturmaktadır. Tarımsal sulamada verimliliğin artırılması ve ürün seçimlerinin su kaynaklarına göre yapılması gerekmektedir” ifadelerini kullandı.
Sanayi alanında su tasarrufu, geri kazanım ve atıksu yönetimi uygulamalarının önemine de değinen Prof. Dr. Muhammetoğlu, “Kentlerde suyun yaklaşık yüzde 20’si, sanayide ise yüzde 10’u kullanılmaktadır. Altyapı yenileme çalışmaları ve su kayıplarının azaltılması tüm şehirlerde hız kesmeden devam etmelidir” dedi.
TURİZMİN SU TALEBİ YÜKSEK
Turizm sektörünün su kaynakları üzerindeki etkilerini değerlendiren Prof. Dr. Muhammetoğlu, “Antalya’da suyun yaklaşık yüzde 21’i turizm alanında tüketilmektedir. Bu, dikkat çekici bir orandır. Özellikle 5 yıldızlı otellerin sunduğu yüksek konfor, su talebini artırmaktadır. Antalya merkezinde kişi başı günlük su tüketimi ortalama 123 litre iken, turistik tesislerde bu miktar 600 litreye kadar çıkabilmektedir. Yani yerel halkın su tüketiminin 4 katı kadar bir kullanım söz konusudur” dedi.
Yaz aylarında hem nüfus artışı hem de turizm yoğunluğu nedeniyle su yönetiminin zorlaştığını belirten Prof. Dr. Muhammetoğlu, “Yaz ayları, su yönetimi açısından en kritik dönemdir. Bu nedenle otellerin ve turistik işletmelerin su verimliliği konusunda daha fazla hassasiyet göstermesi gerekmektedir. Gri su uygulamaları, yağmur suyu hasadı ve atık suların yeniden kullanımı gibi yöntemlerin yaygınlaştırılması önem taşımaktadır” dedi.
‘SU KAYNAKLARINDA YÜZDE 30’A VARAN AZALMA VAR’
Prof. Dr. Muhammetoğlu, Antalya’da özellikle kıyı bölgelerde yer altı suyunda aşırı çekim nedeniyle tuzlanma sorunlarının başlamış olduğunu belirtti. “Korkuteli ve Elmalı gibi ilçelerde yüzey suyu kaynakları sınırlıdır. Yeni kuyular açılmakta, ancak kıyı bölgelerindeki yer altı suyu çekimleri arttıkça tuzlanma riski de yükselmektedir. Bu durum, suyun kullanılabilirliğini azaltmaktadır. Tarımda kullanılan suyun sayaç sistemi ile ölçülmesi ve hacim bazlı fiyatlandırılması büyük önem arz etmektedir. Böylelikle hem adil bir sistem kurulabilir hem de tasarruf sağlanabilir” dedi.
Türkiye genelinde kişi başı yıllık kullanılabilir su miktarının 1300 metreküp civarında olduğunu dile getiren Prof. Dr. Muhammetoğlu, “1000 metreküpün altındaki su miktarı, su fakiri ülke anlamına geliyor. Aradaki fark az olsa da hızlı bir şekilde kapanma riski bulunmaktadır. 2030 yılına kadar Türkiye’nin su fakiri konumuna geçme riski mevcuttur. Antalya’da da su kaynaklarında yüzde 20-30 oranında azalma yaşanmaktadır” şeklinde konuştu.
‘HERKES SORUMLU’
Prof. Dr. Ayşe Muhammetoğlu, su yönetiminin yalnızca resmi kurumların değil, bireylerin de sorumluluğunda olduğunu vurguladı. “Hepimiz bu süreçte rol alıyoruz. Sanayi, tarım, turizm ve bireysel yaşamda suyu verimli kullanmak zorundayız. Şebeke kayıplarının azaltılması, tarımda verimliliğin artırılması, kaynak çeşitlendirmesi ve tasarruf bilincinin artırılması artık kaçınılmaz bir gereklilik haline gelmiştir” dedi.
