UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Harput Mahallesi, 4 bin 500 yıllık kesintisiz yerleşim izleri barındıran Harput Kalesi’ni içermektedir. Geçtiğimiz yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Geleceğe Miras Projesi’ne dâhil edilen kale, ikinci kapısının batısında keşfedilen gizli geçidin kazı ve restorasyon çalışmaları ile dikkat çekti. Yaklaşık 22 basamaktan oluşan merdivenle inilen, 15 metre uzunluğunda ve 2 metre çapında olan bu gizli geçit, Roma Dönemi mimarisinin karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır.
‘ROMA DÖNEMİ’NE AİT ORİJİNAL TUĞLALARLA YAPILDI’
Gizli geçidin konservasyon çalışmalarının tamamlandığını ifade eden Prof. Dr. İsmail Aytaç, kalede toplamda 4 gizli geçidin tespit edildiğini aktardı. Aytaç, “Gizli geçitler, kalelerin kuşatılması durumunda içeridekilere su, gıda ve silah temin etmek amacıyla inşa edilir. Bulunduğumuz bölge, Roma Dönemi’nin orijinal tuğlaları ve harcıyla yapılmış. Bazı alanlarda yaşanan çökmeler nedeniyle bu bölgeyi güçlendirdik ve şu anda kısmen ziyarete açılmış durumda. Aydınlatma çalışmalarını da gerçekleştirdik. Kalenin diğer kısımlarında ise Kızlar Burcu ve hamamdan kaleye bağlanan geçitler mevcuttur. Ayrıca doğu kısmındaki Meryem Ana Kilisesi’nden Harput Kalesi’ne çıkan başka bir gizli geçit daha bulunmaktadır. Kazılar ilerledikçe gizli geçit sayısının artabileceğini düşünüyoruz” dedi.
‘ÜST ÜSTE 3 TANDIR SİSTEMİ GÜN YÜZÜNE ÇIKTI’
Prof. Dr. İsmail Aytaç, alandaki çalışmaların tamamlandığını vurguladı. “Gizli geçidin kazısı büyük ölçüde tamamlanmıştı, ancak bazı eksiklikler mevcuttu. Bu eksiklikleri giderdikten sonra üst kısımdaki kesitlerden tandır sistemleriyle karşılaştık. En üstten aşağıya indikçe, üst üste 3 tane tandır sistemi ortaya çıktı. Bu durum, gizli geçidin yapıldığı 1. yüzyıl Roma Dönemi’nden bu yana bu bölgenin sürekli bir atölye üretim merkezi olarak kullanıldığını gösteriyor. Hemen yanlarında küllükler de bulundu. Gizli geçit ve üst kısımdaki tandır ve atölyeler tamamen ziyaretçilere açılmış durumda. Bunun yanı sıra, 52 basamaklı su sarnıcımız ve demirci atölyeleri de mevcut. 2025 yılı sonuna kadar kazı, restorasyon ve konservasyon çalışmaları tamamlanarak ziyaretçilere sunulacak. Bahar sezonunun ardından, gezi alanlarında bilgilendirme levhaları ile daha iyi bir ziyaret deneyimi sağlamayı planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Tekin YALÇINKAYA/ELAZIĞ, (DHA)-
GÜNCELLENME
