Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi’nde yapılan kazı çalışmaları sırasında, Aziz Nikolaos’a ait olabileceği öne sürülen bir lahit bulundu. Orta Çağ Dönemi’nde meydana gelen bir deprem ve tsunami sonrası alüvyonlarla kaplanan antik kilisenin zemininde yer alan bu lahit henüz açılmadı. Ayrıca, devam eden kazılarda Ayvaz yazılı Kütahya fincan parçası gibi çeşitli küçük buluntular da elde edildi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık liderliğindeki 20 kişilik ekip, 2024 yılı içerisinde Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki kazı çalışmalarına devam etmektedir.
DÜNYANIN EN PRESTİJLİ ARKEOLOJİK ALANLARINDAN BİRİ
Sezon çalışmaları ve gelecek hedefleri hakkında bilgi veren Doç. Dr. Fındık, “2025 yılı çalışmalarımız, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Projesi’ desteğiyle sürdürülmektedir. Bu alanda kazı, koruma ve onarım çalışmaları yapılıyor. Programlamayı dikkatli bir şekilde yürütüyoruz; bütçe, proje ekibi ve iş sağlığı gibi unsurlara özen gösteriyoruz” şeklinde konuştu.
ORTA ÇAĞ ZEMİNİ ALÜVYON ALTINDA
Myra’nın nehir taşkınları nedeniyle meydana gelen yaklaşık 6 metrelik alüvyon dolgusunun çalışmaları zorlaştırdığını belirten Doç. Dr. Fındık, “Orta Çağ zeminine ulaşmak amacıyla bu yoğun toprak tabakasını dikkatlice kaldırmamız gerekecek. 2025 yılında kilisenin kuzeydoğusunda, Aziz Nikolaos’un hastaları iyileştiren şifacı kimliğiyle ilişkilendirilen inkübasyon mekanlarında çalışmalar yaptık” diye ekledi.
KORUMA-UYGULAMA PROJESİ
Kazı çalışmaları sırasında kapalı mekanlarda faaliyet gösterdiklerini ifade eden Doç. Dr. Fındık, geçen yıl hazırlıkları başlatılan koruma-uygulama projesinin hızla hayata geçirildiğini belirtti. “Lahit ve çevresinde uygun çalışma koşullarını sağlamak önceliklerimiz arasındaydı. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile bakanlığımızın destekleri doğrultusunda gerekli koruma projelerini hazırladık” şeklinde bilgi verdi.
KİLİSEDE JEORADAR ÇALIŞMASI YAPILDI
2025 yılında kilisenin duvar resimlerinin konsolidasyonu için bir proje hazırladıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Bu proje, iklim koşullarının yol açabileceği zararları önlemeyi amaçlıyor. Ayrıca, kilisede jeoradar ile yer altı görüntüleme çalışması gerçekleştirdik” dedi.
KAZILARDA KÜÇÜK BULUNTULARA ULAŞILDI
Kazı çalışmalarının temel amacının bilimsel veriler elde etmek olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Fındık, “Bu yıl depo ve ofis çalışmaları üzerinde yoğunlaştık. Elde edilen verileri, Demre’de düzenlenen iki uluslararası kongrede sunduk. Mimari, duvar resimleri ve özellikle sikkeler üzerine yaptığımız çalışmalar, tarih açısından önemli bilgiler sağladı” diye ekledi.
LAHİT BİLİMSEL DERGİDE YAYIMLANACAK
Bakanlık izinleriyle ‘Drive Thru History’ isimli uluslararası belgeselin Türkiye bölümünde lahdin tanıtım çekimlerine katıldıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki çalışmalarımız, uluslararası bilim dünyasında büyük ilgi uyandırmaya devam ediyor. 2024’te keşfedilen lahit, Almanya’nın Archaologie in Deutschland dergisinde yayımlanacak. Bu yayın, kazının bilimsel değerini artıracaktır” ifadelerini kullandı.
DÜNYA ‘NOEL BABA’ OLARAK BİLİYOR
Aziz Nikolaos, Likya Birliği Meclis Binası’na ev sahipliği yapan Patara’da zengin bir buğday tüccarının oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Kaş ilçesinden Demre’ye geçen Aziz Nikolaos, milattan sonra 4. yüzyılda burada piskoposluk yapmış ve hayatını kaybettikten sonra buraya gömülmüştür.
KİLİSE, ANIT MÜZEYE DÖNÜŞTÜ
365 yılı 6 Aralık’ta öldüğüne inanılan Aziz Nikolaos’un adını taşıyan kilise, Hristiyan dünyasında kutsal bir mekan olarak kabul edilmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ne dönüştürülen bu kilise, her yıl binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir.
‘NOEL BABA’ FİGÜRÜNÜN ESİN KAYNAĞI
Aziz Nikolaos, yaşamı boyunca üç küçük çocuğu kurtarması ve ihtiyacı olanlara gizlice yardımda bulunmasıyla tanınmaktadır. Kilise duvarlarında onun freskleri yer almakta ve ona ait olduğu düşünülen lahit de burada bulunmaktadır.
MEZARI BU KİLİSEDE
Bugün mezarının bulunduğu düşünülen kilise, Demre’de yer almaktadır. Bu kilisenin güneyindeki mezar odasında, azizin yaşamına dair duvar resimleri Türkiye’de eşsiz bir örnek teşkil etmektedir. Nikolaos, özellikle Rus Ortodoks inancında büyük bir öneme sahiptir; bu nedenle her yıl binlerce turist, kiliseye gelerek mezarının önünde dua etmektedir.
İNANÇ TURİZMİ AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ
Hristiyan Ortodokslar için büyük bir öneme sahip olan kilisede, Aziz Nikolaas’ın ölüm yıl dönümü 6 Aralık’ta ayinler düzenlenmektedir ve her yıl 500 binden fazla Ortodoks ziyaretçi kiliseyi ziyaret etmektedir. 2022 yılındaki kazılarda, 3-4. yüzyıldaki kilisenin naos kısmında Aziz Nikolaos’un yaşadığı mozaik zemin de gün yüzüne çıkarılmıştır.
