Demre ilçesinde gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, Aziz Nikolaos’a ait olabileceği düşünülen bir lahit keşfedildi. Dünya genelinde ‘Noel Baba’ olarak bilinen bu azize ait olan lahit, Orta Çağ Dönemi’nde meydana gelen doğal afetlerin ardından alüvyonlarla kaplanan eski bir kilisenin zemininde bulunuyor. Henüz açılmayan lahit, kazıların devam ettiği bu yıl içerisinde Ayvaz yazılı Kütahya fincan parçası gibi bazı küçük buluntularla birlikte tespit edildi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık başkanlığındaki 20 kişilik ekip, 2024 yılı çalışmalarında bu lahit üzerinde yoğunlaşmayı hedefliyor.
DÜNYANIN EN PRESTİJLİ ARKEOLOJİK ALANLARINDAN BİRİ
Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık, 2025 yılına yönelik projeleri hakkında yaptığı açıklamada, “Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Projesi’ desteğiyle, dünyanın en prestijli arkeolojik alanlarından birinde kazı ve koruma çalışmaları yürütüyoruz. Programlamalarımızı titizlikle hazırlıyoruz. Bölgedeki kazı geleneği açısından köklü bir ekip olarak sistematik çalışmalara önem veriyoruz. Bütçe, proje ekibi, iş sağlığı ve güvenliği, lojistik planlama, bilimsellik ve sürdürülebilirlik bu süreçteki en kritik unsurlar” ifadelerini kullandı.
ORTA ÇAĞ ZEMİNİ ALÜVYON ALTINDA
Myra’nın taşkınlar nedeniyle oluşan yaklaşık 6 metrelik alüvyon tabakası nedeniyle kazı sürecinin zorlu geçtiğini belirten Doç. Dr. Fındık, “Orta Çağ zeminine ulaşabilmek için bu yoğun toprak tabakasını dikkatlice kaldırmamız gerekiyor. 2025’te kilisenin kuzeydoğusunda, Aziz Nikolaos’un hastaları iyileştiren bir şifacı olarak ilişkilendirildiği alanlarda çalışmalar gerçekleştirdik. Tonozlu mekandaki alüvyonu boşaltırken doğuda selin yol açtığı bir duvar yıkımı ile karşılaştık” şeklinde konuştu.
KORUMA-UYGULAMA PROJESİ
Kapalı mekanlar için hazırlanan koruma-uygulama projesinin hızla devreye alındığını vurgulayan Doç. Dr. Fındık, “Lahit ve çevresinde uygun çalışma koşullarını oluşturmak önceliklerimiz arasında yer alıyordu. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve bakanlığımızın destekleriyle gerekli koruma projelerini hazırladık. Kısa süreli kazı çalışmaları yapmış olsalar da ‘Geleceğe Miras’ kapsamında önemli adımlar attık. 2026’da projeleri uygulayarak kazı çalışmalarına hızla devam etmeyi planlıyoruz” dedi.
KİLİSEDE JEORADAR ÇALIŞMASI YAPILDI
2025 yılı için kilisenin duvar resimlerinin konsolidasyonu amacıyla bir proje hazırlandığını aktaran Doç. Dr. Fındık, “Değişen iklim koşullarının yol açtığı zararları önlemek için çalışmalar başlatmayı hedefliyoruz. Ayrıca kilisede jeoradar ile yer altı görüntüleme çalışması gerçekleştirdik ve elde edilen sonuçlara göre 2026 yılı programını şekillendirmeyi düşünüyoruz” dedi.
KAZILARDA KÜÇÜK BULUNTULARA ULAŞILDI
Kazı çalışmaları sayesinde bilimsel sonuçlar elde etmeyi ve bölge tarihine yeni bilgiler sunmayı amaçladıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Kazının en uzun ve yoğun kısmını depo ve ofis çalışmaları oluşturuyor. Bu yıl çalışmalarımızı bu alana yoğunlaştırdık. Elde ettiğimiz verileri, ekim ayında Demre’de düzenlenen iki uluslararası kongrede sunduk. Mimari, duvar resimleri, seramikler ve sikkeler üzerindeki çalışmalar, tabakaların tarihlendirilmesi açısından önemli bilgiler sağladı” diye konuştu.
LAHİT BİLİMSEL DERGİDE YAYIMLANACAK
Bakanlık izinleri çerçevesinde, ‘Drive Thru History’ isimli uluslararası belgeselin Türkiye’yi tanıtan bölümünde lahit ile ilgili çekimlere katıldıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki çalışmalar, uluslararası bilim dünyasında geniş yankı uyandırmaya devam ediyor. Kazı ekibimizin elde ettiği bulgular ve 2024 yılında keşfedilen lahit, Almanya’nın prestijli arkeoloji dergilerinden biri olan Archaologie in Deutschland (AiD) dergisinde bu ay yer alacak. Bu yayın, kazının bilimsel değerini artırarak uluslararası görünürlüğü sağlıyor. Aziz Nikolaos Kilisesi’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesi için gereken hazırlıkları büyük bir heyecanla planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
DÜNYA ‘NOEL BABA’ OLARAK BİLİYOR
Tüm dünyanın ‘Noel Baba’ olarak tanıdığı Aziz Nikolaos, Likya Birliği Meclis Binası’na ev sahipliği yapan Patara’da zengin bir buğday tüccarının oğlu olarak dünyaya geldi. Kaş ilçesindeki Patara’dan Demre ilçesindeki Myra’ya geçen Aziz Nikolaos, burada uzun yıllar yaşadı ve milattan sonra 4. yüzyılda piskoposluk yaptı, ölümünden sonra bu bölgede gömüldü.
KİLİSE, ANIT MÜZEYE DÖNÜŞTÜ
Myra Piskoposu olarak 365 yılının 6 Aralık günü 65 yaşında öldüğüne inanılan
