Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin kültürel mirasının korunması ve aslen bulunduğu topraklara geri kazandırılması amacıyla yürütülen uluslararası çalışmaların yeni bir aşamaya geçtiği bildirildi. Geçtiğimiz hafta ABD’de gerçekleştirilen bilimsel ve hukuki süreçlerin ardından, tarihi eserler Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonundan getirilen eserler, farklı uygarlıklara ait nadir kültürel varlıkları da kapsamaktadır. Bu iade, uzun süredir devam eden süreçte önemli bir dönüm noktası oldu.
TÜRKİYE’YE KAZANDIRILAN BOUBON KÖKENLİ ESERLERİN SAYISI 18’E ULAŞTI
Yeni getirilen eserler arasında; Boubon kökenli anıtsal bronz imparator heykeli, Roma dönemine ait Demosthenes portresi, Urartu ve Lidya uygarlıklarına ait eserler ile Başmelek Mikail tasvirli mermer sütun başı yer almaktadır. Bu eserler, Anadolu’nun çok katmanlı tarihine dair önemli örnekler sunmakta. İade süreci, gerçekleştirilen bilimsel incelemeler, köken araştırmaları ve hukuki işlemler sonucunda başarılı bir şekilde tamamlandı. Çalışmalar, uluslararası kurumlarla iş birliği içinde yürütüldü. Son iade ile Boubon kökenli eserlerin Türkiye’ye kazandırılan toplam sayısı 18’e ulaştı; bunların 6’sı insan boyundan büyük anıtsal heykeller olarak kaydedildi.
1960’LI YILLARDA KAÇIRILDI
Eserlerin iade süreci, Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI) ile yakın iş birliği içinde yürütüldü. California’daki özel bir koleksiyonda bulunan eserin iadesine başlangıçta olumlu yaklaşmayan koleksiyoncu hakkında başlatılan tahkikata Türkiye, görgü tanığı ifadeleri ve bilimsel raporlar ile delil sağlayarak katkıda bulundu. Eserin kaçak kazıyla Boubon Antik Kenti’nden çıkarıldığına dair veriler, soruşturmanın temelini oluşturdu ve koleksiyoncu hakkında tutuklama emri çıkarıldı. Manhattan Bölge Savcılığına ve Türkiye’ye karşı hukuki girişimlerde bulunmaya çalışan koleksiyoncu, sunulan kanıtların etkisiyle eseri savcılığa teslim ederek Türkiye’ye iadesini kabul etti. Yapılan araştırmalar, eserin 1960’lı yıllardaki kaçakçılıkla bağlantılı tüm aktörleri gün yüzüne çıkardı.
‘ESERLERİ ANA VATANINA YENİDEN KAVUŞTURDUK’
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserlerin dönüş yolculuğunu sosyal medya hesapları üzerinden duyurdu. Bakan Ersoy, tarihi mirasın Türkiye’ye dönüşüne dair paylaştığı görüntülerle şu ifadeleri kullandı:
“Boubon kökenli anıtsal bronz imparator heykeli, Roma dönemine ait Demosthenes portresi ve Urartu ile Lidya uygarlıklarına ait eserler, New York’tan Türkiye’ye uzanan yolculuğunu tamamladı. Başmelek Mikail tasvirli mermer sütun başının da yer aldığı bu eserler, ABD’deki Metropolitan Sanat Müzesi’nden iade edilerek Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. Yürütülen bilimsel ve hukuki çalışmalar sayesinde, bu toprakların mirası olan eserleri ana vatanına yeniden kazandırmış olduk. Kültürel mirasımızın korunması ve ait olduğu topraklara dönmesi için uluslararası iş birliği içinde çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu süreçte emeği geçen herkese ve özellikle Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimize teşekkür ediyorum.”
