Osmanlı Padişahı 2. Murad döneminde 1450 yılında temeli atılan Edirne Sarayı, Fatih Sultan Mehmet döneminde tamamlanmıştır. Tarih boyunca çeşitli savaşlar, depremler ve yangınlar nedeniyle büyük zarar gören saray, zamanla yıkılmıştır. Günümüzde ise Cihannüma Kasrı, Adalet Kasrı, Kum Kasrı, hamam, mutfak ve saray giriş kapısının bazı bölümleri ayakta kalmayı başarmıştır. Kayıp yapılar ve mevcut kalıntıların yeniden inşası için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Edirne Valiliği ve Trakya Üniversitesi, yaklaşık 15 yıl önce ortak kazı ve restorasyon projelerine başlamıştır. Bu kapsamda, mutfak ve hamam restore edilmiştir. Trakya Üniversitesi’nin yürüttüğü kazı çalışmaları, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı’na devredilmiştir. Milli Saraylar, 2023 Ocak ayında beş yıllık bir master plan oluşturmuş ve tarihi saray alanında restorasyon çalışmaları için adım atmıştır.
Edirne Vali Yunus Sezer, sarayda süregelen çalışmalar hakkında bilgi verdi. Kazı çalışmaları sırasında, Balkan Savaşları’nda hayatını kaybeden askerlere ait toplu mezarların bulunduğunu belirten Vali Sezer, “Kırkpınar alanının bulunduğu yer, Balkan Savaşları sırasında askerlerimizin esir tutulduğu bir bölge. Kaynaklara göre burada 13 bine yakın askerimiz şehit olmuştur. Saray bölgesinde, restore edilen kısımda, kazı çalışmaları devam ederken geçen ay toplu mezarlara rastladık. 18-20 yaşındaki ecdadımız, üniformalarıyla burada defnedilmiş durumda” dedi.
‘KIRKPINAR ALANI HASBAHÇE OLARAK DÜZENLENECEK’
Vali Sezer, Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin yapıldığı alanın sarayın hasbahçesi olarak yeniden düzenleneceğini ifade etti. “Edirne, Kırkpınar ile anılan bir şehirdir ve bu en değerli miraslarımızdan biridir. Tarihi yapısına uygun bir şekilde Kırkpınar sahasının yenilenmesi planlanıyor. Bulunduğumuz yer, Sarayiçi ve şehitlik olarak yenilenecek ve Hasbahçe olarak düzenlenecek. Hasbahçe, Osmanlı Dönemi’ndeki saray bahçesi olarak işlev görecek. O dönemde yetişen tüm çiçekler ve hayvan varlığı ile ilgili çalışmalar yapılacak. Bu, dünyada benzeri az bulunan bir uygulama. Milli Saraylar Başkanlığımız bu projeyi yürütüyor ve Mahmudiye Kışlası bölgesinde kütüphane, müze ve fuaye alanları içeren bir düzenleme yapılacak. Oradaki cami ve hamam da tamamen restore edilecek” şeklinde konuştu.
‘KIRKPINAR ALANI 200 METRE UZAĞA TAŞINACAK’
Vali Sezer, Kırkpınar güreşlerinin yapılacağı alanın 200 metre uzağa taşınarak yeni bir stat inşa edileceğini duyurdu. “Kırkpınar’ı, Milli Saraylar’ın teşrifleriyle Gençlik ve Spor Bakanlığımız ve Cumhurbaşkanımızın talimatları doğrultusunda yeniden planlıyoruz. Yeni alan, 200 metre civarında bir mesafeye taşınacak. Proje çalışmaları devam ediyor ve belediye başkanı ile istişare halindeyiz. Edirne Sarayı ile uyumlu, 12 ay boyunca aktiviteler yapılabilecek, Kırkpınar müzesinin, sanal müzelerin ve diğer geleneksel sporların yapılacağı bir alan inşa edilecek. Sarayın mimarisiyle uyumlu olacak şekilde çalışmalara devam ediliyor. Bu şekilde, Edirne’nin ziyaretçi sayısının önümüzdeki dönemde 2-3 katına çıkmasını bekliyoruz” dedi.
Vali Sezer, Kırkpınar Stadı için düşünülen alan hakkında da bilgi vererek, “Kırkpınar alanına yakın bir yer için kamulaştırma çalışmalarına başlayacağız. Muhtemelen mevcut Saraçhane sahalarının karşısında 50 dönümlük bir alan düşünülüyor. Eğer bu alan uygun olmazsa, Sarayiçi’nde belirlediğimiz alternatif bir yer var. Orayı da değerlendireceğiz” şeklinde konuştu.
