Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, bu hafta Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda 15 Ekim 2025 tarihinde kabul edilen “Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni görüşecek.
Teklifin en önemli unsurlarından biri, koruma alanlarındaki yapılaşma ve işletme sürelerine dair düzenlemelerdir. Bu kapsamda, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri dışında kalan milli parklar ve tabiat parklarında, kamu yararı ve planlara uygunluk şartıyla turistik amaçlı bina ve tesislerin inşasına izin verilebilecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın görüşü doğrultusunda, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilecek izinlerle, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri için intifa hakkı tesis edilebilecek.
İntifa Hakkı Süresi 99 Yıla Kadar Uzatılabilecek
Düzenlemeye göre intifa hakkı süresi başlangıçta 49 yıl olarak belirlenirken, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından işletme başarısı belgelenen tesisler için bu süre, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın rayiç bedel üzerinden yapacağı değerlendirme ile 99 yıla kadar uzatılabilecek. Süre sona erdiğinde tesisler, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün yönetimine devredilecek.
Teklif ayrıca milli park sınırları içindeki altyapı çalışmalarının kapsamını genişletiyor. Planlara uygunluk, kamu yararı ve zaruret olması durumunda, ulaşım yolları, elektrik iletim hatları, petrol ve doğal gaz iletim hatları, trafo ve haberleşme altyapıları ile su, termal su ve atık su tesisleri için bedel ödenerek izin verilebilecek. İçme suyu temininde aciliyet taşıyan ve kamu yararı bulunan tesislerde ise uzun devreli gelişme planı şartı aranmayacak.
Tekline göre milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının planları, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacak. Genel Müdürlük, sulak alanların korunması ve nesli tehdit altındaki türlerin denetimi konusunda yetkili olacak. Korunan alanlardaki suçların takibi, orman muhafaza memurlarının yanı sıra av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından gerçekleştirilebilecek.
Kaçak Giriş Cezası 14 Katına Çıkıyor
Ekolojik dengeyi bozma, yaban hayatına zarar verme, kaçak yapı inşa etme veya orman ürünlerini izinsiz kullanma gibi eylemlere yönelik cezalar da yeniden düzenleniyor. Bu tür fiilleri işleyenler, daha ağır bir suç oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile karşılaşabilecek. Giriş ücreti ödemeden milli parka girenlere ise giriş ücretinin 14 katı tutarında idari para cezası uygulanacağı belirtiliyor.
Tartışmaların Gölgesinde
Kanun teklifi, milli parkların koruma statüsünün zayıflatılacağı ve otel inşasına olanak tanıyacağı yönündeki endişelerle tartışmalara yol açtı. İstanbul Barosu Çevre Kent ve İmar Hukuku Komisyonu, hazırladığı raporda bu durumu şu şekilde ifade etti:
“Teklifte doğayı gerçek anlamda korumaktan çok, tabiat alanlarını kontrol altına almayı ve turizm ile ekonomik getiriye açmayı hedefleyen bir dil kullanılmaktadır. Korunan alanlara dair izin süreçleri özel kişi ve şirketler lehine yeniden düzenlenmektedir. Teklifin yasalaşması durumunda, tarım alanlarımızda, kıyılarımızda, ormanlarımızda ve derelerimizde artan tahribatla birlikte, milli ve uluslararası öneme sahip alanlardaki tahribatlar hız kazanacak ve denetim zayıflayacaktır.”
Kaynak: Gazete Oksijen
