Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında, Türk dizilerinin uluslararası başarısının Türkiye’yi dizi ihracatında önde gelen ülkelerden biri haline getirdiğini belirtti. Bu çerçevede, Türk dizilerini tanıtma ve turizm stratejilerinin merkezine alacak yeni bir vizyon oluşturduklarını ve planladıkları adımları kamuoyuna aktardılar.
Dizi sektörünün yaklaşık 170 ülkede bir milyara yakın izleyiciye ulaşmasının altını çizen Ersoy, Türkiye’nin satış ve ihracat açısından dünyanın en büyük üç televizyon endüstrisinden biri haline geldiğini ifade etti.
Sektörün 1 milyar doları aşan ihracat geliri ile tarihi bir başarıya imza attığını vurgulayan Ersoy, Türk dizilerinin aynı zamanda en büyük Türkçe kurslarından biri işlevi gördüğünü dile getirdi. “Farklı kültürlerden gelen insanların Türkçe kelimeler kullanması ve dizilerimizi izleyenlerin Türkiye’ye gelme isteği, bu sektörün kalıcı etkilerini göstermektedir. Kültür ve turizm alanında daha fazla katkı sağlamak için yeni adımlar atmamız gerekiyor. İnsanlar, bir hikayenin parçası olmayı ve duyguları yerinde deneyimlemeyi arzuluyor. Elde ettiğimiz veriler ve global örnekler, ‘ekran turizmi’ kavramının geçici bir trend olmadığını gösteriyor. Bu, ülkelerin yumuşak güç unsuru olarak kullandıkları stratejik bir alan haline geldi.” dedi.
Ersoy, Türkiye’nin 65 milyar 231 milyon dolarlık turizm geliri ve 64 milyon ziyaretçi sayısıyla, gelir bakımından dünyanın 7. büyük, ağırladığı ziyaretçi sayısıyla ise 4. büyük turizm ülkesi konumuna ulaştığını belirtti. Bu rakamları artırmak için özgün projeler geliştirdiklerini dile getiren Ersoy, dizilerin yeni tanıtım vizyonlarının lokomotifi olacağını ifade etti. Türkiye’nin tanıtımına katkı sağlayacak dizilere Sinema Genel Müdürlüğü ve TGA üzerinden destek verileceğini açıklayan Ersoy, bu desteğin belirli kriterlere göre sağlanacağını kaydetti.
Enflasyon, sektörü zorluyor
Financial Times’ın Türkiye muhabiri John Paul Rathbone’un haberine göre, yüz milyonlarca dolarlık ihracat geliri sağlayan Türk dizileri, yüksek enflasyon nedeniyle maliyet baskısıyla karşı karşıya. Prodüksiyon maliyetlerinin İspanya’yı geçmesi ve reklam gelirlerinin yapım giderlerinin sadece yarısını karşılaması, sektör temsilcileri tarafından uluslararası satışları ve yeni projelerin üretimini olumsuz etkileyen faktörler arasında sayılıyor.
Hafta içi prime time kuşağında yoğun rekabet altında üretilen diziler, risk almaya dayalı iş modeli sayesinde küresel başarı elde etmiş durumda. Ancak artan maliyetler nedeniyle daha az dizi çekilirken, yapımcılar garanti formatlara yönelmeye başladılar ve sektör daralma sürecine girdi. Bazı şirketler yeni pazarlara açılarak ve uluslararası ortaklıklar kurarak çözüm yolları aramaktadır.
Yine de sektör tamamen gerilemiş değil. Türk dizileri uluslararası ödüller kazanmaya devam ederken, yeni pazarlara açılma stratejisi izleniyor. Ancak Güney Kore gibi rakip ülkelerin gerisinde kalınması ve iç piyasadaki ekonomik baskılar, mevcut iş modelinin sürdürülebilirliğini sorgulatıyor. Yapımcılar, hızlı tempolu ve risk almaya dayalı üretim modelinin hala güçlü olduğunu düşünseler de, enflasyonist ortam sürerse üretim hacmi ve küresel etki alanı daralabilir.
Türk dizilerine 100 bin dolara kadar destek
Yeni destek modeline dair detayları paylaşan Ersoy, Türkiye’nin tanıtımına katkı sağlayan ve belirlenen kriterleri karşılayan dizilerin yurtdışında yayınlanan her bölümü için toplamda 100 bin dolar karşılığı Türk lirasına kadar destek alabileceğini açıkladı.
Türkiye’de dizilerin ortalama 120 dakika olarak yayınlandığını hatırlatan Ersoy, yurt dışına 40-45 dakikalık bölümler halinde ihraç edildiğini belirtti. Destek hesaplamasında yurtiçindeki yayın süresinin esas alınacağını vurgulayan Ersoy, yurtdışında yayınlanan her bir bölüm için maksimum 33 bin dolar karşılığı Türk lirası destek sağlanacağını ifade etti.
Bakanlığın ayrıca çekim mekanlarıyla ilgili bürokratik süreçleri hızlandıracağını ve Bakanlığa bağlı alanların ücretsiz tahsisini sağlayacağını kaydeden Ersoy, sektörün daha güçlü üretim yapabilmesi için desteklerin genişletileceğini açıkladı.
TGA yeni tanıtım modeliyle devrede
Toplantıda Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın (TGA) üstleneceği yeni modele de değinen Ersoy, dizi içeriklerine ürün yerleştirme yöntemiyle Türkiye’nin tarihi, doğal ve gastronomik zenginliklerinin entegre edilmesini hedeflediklerini belirtti.
Bu kapsamda, 30 saniyelik tanıtım filmleri ve dijital kısa video içeriklerinin satın alınmasının planlandığını ifade eden Ersoy, Türkiye’nin turizm markasını güçlendirme önceliğiyle bu çalışmaları değerlendireceklerini söyledi.
Ersoy, dizi filmlere sunulacak desteklerin Türkiye’nin destinasyon çeşitliliğini ve deneyim zenginliğini uluslararası ölçekte daha geniş kitlelere ulaştırmanın temel kriterleri arasında yer alacağını belirtti. “Özellikle dijital içeriklerde, farklı turizm değerlerini tanıtan özgün bir anlatım bekliyoruz. Yurtdışında yüksek izlenme oranlarına sahip dizilerin bilinirliğinden faydalanarak küresel ziyaretçi potansiyeline erişim sağlamayı amaçlıyoruz.” dedi.
“Oyuncularımızı turizm elçisine dönüştüreceğiz”
Ersoy, desteklerin dizi çekimlerinin turizm stratejisinde öne çıkan destinasyonlarda yapılmasını teşvik edeceğini ve dünyaca tanınan oyuncuları diziler üzerinden turizm elçilerine dönüştüreceklerini dile getirdi. Bu sayede, sahillerden tarihi eserlere, gastronomiden sağlık, doğa ve kış turizmine kadar pek çok değerin dizilerde daha görünür hale getirileceğini belirtti.
TGA’nın satın alma modeliyle Türkiye’nin turizm zenginliğinin deneyim odaklı bir iletişim diliyle uluslararası alanda aktarılacağını ifade eden Ersoy, “Kültürümüzün ve tarihi mirasımızın tüm unsurlarını dünyaya sunmak ve bilinirliğini artırmak bizim için son derece önemli.” dedi.
Ek olarak, benzer bir destek modelinin sinema filmleri için de hayata geçirileceğini ve belirlenen kriterlere uyan yapımların Bakanlık tarafından destekleneceğini belirtti. Ersoy, Bakanlık olarak kamu diplomasisini özellikle kültürel diplomasi alanında etkin bir şekilde kullandıklarını da sözlerine ekledi.
YTB, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü ve Vakıflar Genel Müdürlüğü gibi kurumların yürüttüğü çalışmaları vurgulayan Ersoy, Bakanlığın sunduğu desteklerle büyüyen sinema ve dizi sektörünün muazzam bir etki alanına ulaştığını belirtti. Toplantının sonunda dizi ve sinema sektöründe emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür eden Ersoy, yeni uygulamanın Türk kültürü, turizmi ve sektör için hayırlı olmasını diledi.
