Japonya, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 43 milyon ziyaretçi ile tarihi rekor kırmayı planlıyor. Avrupa ise dünya genelinde gerçekleşen 1,5 milyar uluslararası ziyaretin yarısından fazlasını üstleniyor. Küresel seyahat hacminin 2030 yılına kadar 1,8 milyara ulaşacağı tahmin ediliyor; bu durum, hükümetleri artan turist yoğunluğunu yönetmek için çeşitli stratejiler geliştirmeye yönlendiriyor.
Bu çerçevede bazı ülkeler, yapay zeka destekli kalabalık kontrol sistemlerini devreye alıyor, fiziksel engeller kuruyor, yabancı ziyaretçilere daha yüksek giriş ücretleri belirliyor ve önemli etkinlikleri iptal etme yoluna gidiyor.
Ancak birçok ülke, turistleri tamamen caydırmak istemiyor. Bunun yerine, ziyaretçileri yıl boyunca daha dengeli bir şekilde dağıtmayı ve daha düzenli, sorumlu bir turizm anlayışını teşvik etmeyi amaçlıyor. Turizm otoriteleri ve sektördeki temsilciler, artan taleplere yanıt vermek için daha etkili ve kararlı yöntemler denemeye devam ediyor.
BBC, aşırı turizmle mücadele eden ülkelerin aldığı önlemleri derledi:
Japonya: Engelleme ve kısıtlamalar dönemi
Fuji Dağı’nın eteklerinde açan kiraz çiçekleri, turist akınının devam etmesine neden oluyor. Ancak, Japonya’nın Fujiyoshida kentinde düzenlenen geleneksel sakura festivali, artan çöp sorunları, izinsiz girişler ve yerel halkın özel mülklere girmesi gibi şikayetler sonucunda iptal edildi. Kiraz çiçeği festivalinin iptali, Japonya’nın aşırı turizmi kontrol altına almak için attığı adımların bir parçası olarak öne çıkıyor.
Uzun süredir yoğunluk sorunu yaşayan Kyoto’da da benzer tedbirler alınmış durumda. Kent yönetimi, tarihi Gion bölgesindeki bazı sokaklara erişimi sınırladı ve geyşaların fotoğraflanmasını yasakladı. Ayrıca, dijital kalabalık yönetim sistemleri uygulamaya konuldu.
Yeni “Yoğunluk Tahmin” sistemi, turistik noktalara en uygun gün ve saatleri öngörüyor. “Smart Navi” uygulaması, anlık kalabalık bilgilerini sunarken, “Hidden Gems” girişimi, ziyaretçileri ünlü tapınakların dışındaki daha sakin bölgelere yönlendirmeyi amaçlıyor. “Hands Free Kyoto” uygulaması ise valiz taşıma ve depolama hizmetleri sunarak toplu taşımdaki yoğunluğu azaltmayı hedefliyor.
Kyoto Sürdürülebilir Turizm Tanıtım Bölümü yöneticisi Kousaku Ono, “Aşırı turizme karşı sihirli bir çözüm yok. Ancak hem vatandaşların günlük yaşamını korumak hem de ziyaretçilere konforlu bir deneyim sunmak için önlemler almaya devam edeceğiz” şeklinde ifadelerde bulundu.
Tur operatörleri de rotalarını değiştiriyor. B-Corp sertifikalı Inside Travel Group, Japonya programını daha az ziyaret edilen Toyama, Nagoya, Nagasaki, Aomori ve Yamaguchi gibi beş bölgeye kaydırdı. Şirketin genel müdürü Tim Oakes, “Aşırı turizm, seyahatin geleceği açısından en büyük tehditlerden biri. Sektör bu sorunla doğrudan yüzleşmeli. Bu bölgeler ziyaretçi almak istiyor, ancak aşırı kalabalık değil” dedi.
ABD: Uluslararası ziyaretçilere ek ücret
ABD, aşırı turizmi kontrol altına almak amacıyla daha doğrudan mali önlemler almaya yöneldi. Ülke genelinde 85 milyon dönüme yayılan ve 433 parkı kapsayan Ulusal Parklar Sistemi, yabancı ziyaretçiler için önemli bir cazibe merkezi haline geldi. Ancak, rekreasyon amaçlı ziyaretlerin yarısı en popüler 25 parkta yoğunlaşıyor ve bu durum kalabalık, uzun giriş kuyrukları ve artan çöp sorununu beraberinde getiriyor.
2026 yılından itibaren ABD, Yellowstone, Yosemite ve Grand Canyon gibi 11 popüler parkta uluslararası ziyaretçilere kişi başı 100 dolarlık bir ek ücret uygulamaya başlayacak. Tüm federal rekreasyon alanlarını kapsayan yıllık “America the Beautiful” kartı ise ABD vatandaşları için 80 dolar, yabancılar içinse 250 dolara yükselecek.
Bu adım, İçişleri Bakanlığı’nın ABD vatandaşı olmayanlardan daha yüksek ücret alınmasına yönelik bir başkanlık kararnamesinin ardından hayata geçirildi. Ancak bazı haberlerde, park girişlerinde vatandaşlık kontrolü ve kimlik doğrulaması nedeniyle bekleme sürelerinin daha da uzadığı belirtiliyor.
Yine de sektördeki bazı uzmanlar, ücret artışının tek başına aşırı yoğunluğu azaltmaya yetmeyeceğini savunuyor. Yellowstone, Grand Canyon, Zion, Moab ve Yosemite çevresinde özel seyahat programları düzenleyen EXP Journeys’in kurucu ortağı Kevin Jackson, “Simgesel parklar için talep hâlâ çok güçlü. Bizim tasarladığımız seyahatlerde ek ücret, toplam maliyetin küçük bir kısmını oluşturuyor. Bu nedenle tek başına caydırıcı olması zor” açıklamasında bulundu.
Jackson, bazı uluslararası ziyaretçilerin ek ücret uygulanmayan daha az bilinen parkları tercih edebileceğini, örneğin Utah’taki Canyonlands’ın bu açıdan alternatif olabileceğine dikkat çekiyor.
SPARK adlı destinasyon pazarlama şirketinin yöneticilerinden Dulani Porter, sorunun daha yapısal olduğunu vurguladı. Porter’a göre, Zion ve Yosemite gibi parklardaki yoğunluk, büyük ölçüde yaz aylarındaki iç turizm, okul takvimleri ve sınırlı yol ile otopark kapasitesinden kaynaklanıyor. “Fiyatlandırma tek başına bir ziyaretçi yönetim planı değildir” diyen Porter, uluslararası ziyaretçilerin yerel ekonomilere orantısız derecede katkı sağladığını ifade ederek, küçük bir caydırıcılığın bile otellerden restoranlara kadar geniş bir etki yaratabileceğini belirtti.
Jamaika: Sezonu dengelemek için teşvik modeli
Jamaika, kısıtlamalar yerine teşvik yöntemiyle hareket ediyor. 2025 yılında Kasırga Melissa’nın yarattığı yıkım sonrası turizmi yeniden canlandırmayı hedefleyen Karayip ülkesi, ziyaretçileri sezon dışı dönemlerde çekmek için yenilikçi bir uygulama başlattı.
Mart ayından itibaren Jamaika Turizm Ofisi, JetBlue ve WeatherPromise iş birliğiyle, kasırga sezonunu da kapsayan, kasım ayı sonuna kadar yapılacak Jamaika paket rezervasyonlarına “yağmur güvencesi” sunmaya başladı.
Belirlenen “aşırı yağış” kriterinin sağlanması durumunda bu seçeneği tercih eden yolcular otomatik olarak geri ödeme alacak; ancak seyahatlerine devam etme imkanına da sahip olacaklar. Bu sayede ziyaretçiler, Kingston’daki Bob Marley Müzesi gibi kapalı mekânları gezme veya Nassau Vadisi’nde rom tadımı gibi alternatif deneyimler yaşama şansı buluyor.
JetBlue Vacations’ın arkasındaki şirket Paisly’nin başkanı Jamie Perry, bu uygulamanın müşterilere yıl boyunca Jamaika’ya seyahat etme konusunda güven verdiğini ifade ediyor. Perry, “Geleneksel olarak daha sakin dönemlerde seyahat etmenin algılanan riskini azaltarak hem ziyaretçi akışını yıl geneline yayıyoruz hem de yerel topluluklar için daha dengeli bir turizm modeli oluşturuyoruz” şeklinde açıklamalarda bulundu.
İspanya: Algoritmalarla kalabalık yönetimi
Avrupa’da turizm karşıtı protestoların en yoğun yaşandığı yerlerden biri olan Mallorca, artan turist yoğunluğunu yapay zeka yardımıyla yönetmeyi planlıyor. Ada yönetimi, bu yıl içinde yeni internet sitesine entegre edilecek yapay zeka tabanlı bir platformu devreye alacak.
Gerçek zamanlı ziyaretçi verilerini kullanacak olan sistem, turistlere popüler noktaları ziyaret etmek için en uygun gün ve saatleri önerirken, aynı zamanda daha az bilinen alternatif rotalar da sunacak. Cam üfleme ve geleneksel
