AK Parti İstanbul Milletvekili Behiye Eker’in başkanlığında düzenlenen komisyonda, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2025 yılı raporu ele alındı. Kamu Denetçisi Ertunç Erkan Balta, “2025 yılı itibarıyla adalet, milli savunma ve güvenlik alanlarında kurumumuza toplam 3 bin 535 başvuru yapılmıştır. Bu başvuruların büyük bir kısmı, nakil talepleri, barınma ve beslenme koşulları, disiplin uygulamaları, sosyal ve eğitsel faaliyetler, sağlık hizmetlerine erişim ve iletişim hakları gibi temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili konular üzerinde yoğunlaşmaktadır. Milli savunma ve güvenlik başlığı altında en fazla talep edilen konular arasında tazminat, vekalet ücretleri, bilirkişilik, arabuluculuk, UYAP uygulamaları, noter işlemleri ve adli sicil kayıtları yer almakta. Aynı zamanda, mahkeme kararlarının idare tarafından uygulanmaması gibi sıkça karşılaşılan şikayetler de dikkat çekmektedir. Özellikle, mahkemelerce verilen tazminat ve vekalet ücretlerinin ödenek yetersizliği nedeniyle ödenmemesi yönünde birçok başvuru yapılmıştır. Kurumumuzun bu konudaki değerlendirmeleri hukuk ilkesi ve anayasa çerçevesinde şekillenmektedir. Anayasa’nın 138. maddesi gereğince, yasama ve yürütme organları ile idareler mahkeme kararlarına uymak zorundadır ve bu kararların uygulanması geciktirilemez. Yargı kararlarının uygulanması, adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu bağlamda, idarenin mahkeme kararlarını uygulamaması ya da geciktirmesi, hem hizmet kusuru olarak değerlendirilmekte hem de bireylerin hak arama özgürlüğünü ihlal etmektedir.” dedi.
‘ÇOCUKLARDA SUÇ İŞLEME ARTTI’
Kamu Denetçisi Fatma Benli Yalçın, 2025 yılı itibarıyla kadın hakları, çocuk hakları, engelli hakları, sosyal hizmetler ve aile konularına odaklandıklarını belirterek, “Kamu denetçisi olarak geçtiğimiz yıl içerisinde incelediğim dosya sayısı 3 binden fazladır. 2025 yılında kadın, çocuk, engelli ve göç alanında gerçekleştirdiğimiz insan hakları faaliyetleri ise toplamda 130 olarak kaydedilmiştir. Çocuklarda suç işleme oranlarında dikkate değer bir artış yaşanmaktadır. Kurumumuz, çocuklardan başvuru alan ilk ve tek kuruluştur. Güncellenen çocuk web sitemiz 138 bin çocuk tarafından takip edilmektedir. Başdenetçimizin katılımıyla Sincan ve Altındağ’daki tüm okulları ziyaret ediyoruz. Şu ana kadar bin 600 çocuğa, okulda değil, bizzat kendi sınıflarında Kamu Denetçiliği Kurumu’nu tanıtarak destek sağladık. Sincan ve Altındağ’ı seçmemizin özel sebepleri bulunmaktadır. Ayrıca, dijital mecralarda çocuk çeteciliğini teşvik eden ve şiddeti normalleştiren dizilere yönelik özel çalışmalarımız da mevcuttur. Risk grubundaki çocuklarla ilgili projeler geliştirmekteyiz.” şeklinde konuştu.
EMEKLİ MAAŞLARINDAKİ FARK İÇİN ÖZEL RAPOR
Kamu Denetçisi Abdullah Cengiz Makas, ekonomi, maliye, vergi, sosyal güvenlik ve çalışma hayatı ile ilgili başvurulara odaklandıklarını ifade ederek, “1999 ve 2008 yıllarında sosyal güvenlik alanında önemli reformlar gerçekleştirilmiştir. Emekli maaşlarının hesaplamalarında büyüme oranı ve enflasyon oranı dikkate alınmakta ve bu iki parametreye göre belirlenmektedir. Ancak, bu durum yeni bir hata ya da idarenin kusuru değildir. 2024 yılında enflasyonun hızlı bir şekilde artmasıyla birlikte, aynı koşullara sahip ve aynı hizmet süresine, prim sayısına sahip iki kişi arasında yüzde 30’a yakın bir maaş farkı ortaya çıkmıştır. Bu durumu bir sorun alanı olarak tespit ettik ve özel raporumuzu hazırladık. 2025 yılı içerisinde çalışma hayatıyla ilgili gerçekleştirdiğimiz çalışmaların başında bu özel rapor yer almaktadır. Özellikle, bu incelemelerin çalışma hayatını derinden etkilediğini gözlemledik. Çok tecrübeli ve uzmanlık gerektiren alanlardan emekli olanların sayısındaki artış, ilgili kurumların ve şirketlerin zora girmesine neden olmuştur. SGK’ye de önemli bir iş yükü getirmiştir. Bu sorunun çözülmesi gerektiğine inanıyoruz.” dedi.
‘BİN 86 ÇÖZÜM KARARIMIZ VAR’
Kamu Denetçisi Özcan Yıldız, eğitim, öğretim, gençlik, spor, enerji, sanayi, gümrük, ticaret, ulaştırma, basın, iletişim, orman, su, çevre, şehircilik, gıda, tarım, hayvancılık, bilim, sanat, kültür ve turizm alanlarında çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Yıldız, “2025 yılında birimimizce verilen dostane çözüm karar sayısı 427 olup, kurumumuzda verilen toplam bin 86 dostane çözüm kararının yüzde 39,31’ine denk gelmektedir. Gönderme kararları ile ilgili sağladığımız çözüm sayısı da benzer şekilde yüzde 15 oranındadır. Bu yaklaşımı kolaylaştırmak amacıyla idareler nezdinde irtibat birimleri oluşturulmuş ve ilgili idarelerin en üst yetkilileriyle sık sık görüşmeler gerçekleştirilmiştir.” ifadelerini kullandı.
‘YEMEK SİPARİŞ PLATFORMLARI İÇİN TAVSİYE KARARI VERDİK’
2025 yılı içerisinde toplumu etkileyen birçok alanda tavsiye kararları verdiklerini belirten Yıldız, “Bu konular arasında depremzedelerin hak sahiplikleri, özel okulların ücret artışları, zincir marketlerde plastik poşetlerin kullanımının azaltılması gibi çevre koruma sorumluluğunun tüketicilere yüklenmesi, yemek sipariş platformlarının yüksek komisyon uygulamaları ve internet erişim sorunları yer almaktadır. Bu tavsiye kararları sonucunda binlerce vatandaşımız olumlu yönde etkilenmiştir. Bazı kararlarımızın ardından mevzuat değişiklikleri ve yeni düzenlemelerin yapılması gibi olumlu gelişmeler de yaşanmıştır. Örneğin, yemek sipariş platformlarının komisyon ücretleri konusunda, ilgili tüm kurumlar ve STK’larla görüşmeler gerçekleştirilmiş ve dünya standartlarına uygun olarak, bu platformların komisyon ücretlerinin daha şeffaf hale getirilmesi ile ilgili bir tavsiye kararı alınmıştır.” dedi.
‘2025 YILINDA 21 BİN 34 ŞİKAYET BAŞVURUSU YAPILDI’
Kamu Denetçisi Şerife Yılmaz, kamu personelinin başvuruları ile ilgilendiklerini belirterek, “2025 yılında 21 bin 34 şikayet başvurusunun 6 bin 395’inin kamu personel rejimi alanında yapıldığı ve bu sayının Kuruma yapılan şikayet başvuru sayılarının yaklaşık yüzde 30’una tekabül ettiği görülmektedir. Ayırma kararı 3, birleştirme kararı 80, dostane çözüm kararı 120, gönderme kararı ise bin 551 olarak kaydedilmiştir. İncelenemezlik kararı 1,974, karar verilmesine yer olmadığına dair karar 112, kısmen tavsiye-kısmen ret önerisi 50, ret kararı önerisi 389, tavsiye kararı 300 olarak belirlenmiştir. 2025 yılında verdiğimiz kararlarla ilgili olarak, bir örnek vermek gerekirse, iş bırakma eylemine katılan aile hekimlerinin ücretlerinden kesinti yapılmasıyla ilgili bir şikayet üzerine Kurumumuzca ret kararı verilmiştir.” şeklinde bilgi verdi.
