Döviz Zenginliği ve Turizm Şehirleri Üzerine Analiz
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Türkiye’deki döviz mevduat oranları hakkında önemli veriler yayımladı. 2024 yılı itibarıyla, Türkiye’de döviz mevduatı en yüksek olan il Aksaray olarak kaydedildi. Aksaray, döviz cinsinden mevduatın yüzde 49,3’ünü oluşturarak bu alanda lider konumda bulunuyor.
Büyük şehirlerden İstanbul, Ankara ve İzmir ise sıralamada ilk 10’a girememesi dikkat çekiyor. Listenin sonuncusu olan Ardahan ise sadece yüzde 17,9 döviz mevduat oranına sahip. Geçtiğimiz yıl 10. sırada bulunan Antalya, bu yıl durumunu daha da kötüleştirerek ilk 10 listesine girememiştir. Turizm açısından öne çıkan şehirlerin döviz mevduatında zayıf kalmasının altında yatan nedenler arasında, ana faaliyet alanı turizm olmayan şehirlerin döviz tutmayı tercih etmesi yer almakta.
Özellikle Muğla gibi, her yıl turizm sezonunda yüksek fiyatlar ile gündeme gelen şehirler de döviz mevduat oranlarında düşüş yaşamaktadır. Bunun yanı sıra, yurtdışında yaşayan Türklerin döviz mevduatındaki payı da önemli bir bulgu olarak öne çıkıyor; yurtdışı yerleşikler, Türkiye’deki vatandaşların iki katı oranında döviz tutmayı tercih ediyor ve bu oran toplamda yüzde 66,2 olarak ölçülmüştür. Bu durum, yurtdışında yaşayan Türklerin bir kısmının dövizlerini “memleketinde” tutmayı önceliklendirdiğini gösteriyor.
Aksaray’ın ardından döviz mevduatı en yüksek olan şehirler sırasıyla şu şekilde belirlenmiştir: Bingöl (%48,2), Elazığ (%47,2), Karaman (%46,3), Bayburt (%46), Yozgat (%46), Nevşehir (%45), Kütahya (%44,4), Gümüşhane (%44) ve Çorum (%42,9). Bu şehirler, döviz mevduat oranları ile dikkat çekmiş ve Aksaray’ın önünde yer almışlardır.
Büyük şehirler arasında İstanbul, yüzde 35,8 ile 35. sırada, İzmir ise yüzde 32,2 ile 49. sırada, Ankara ise yüzde 31,7 ile 54. sırada yer alıyor. Bu düşük oranların, ekonomik koşulların olumsuz etkileri, yerel piyasada yaşanan dalgalanmalar ya da insanların mevduat ve yatırım tercihindeki değişimlerle bağlantılı olduğu üzerine pek çok tartışma yapılmaktadır.
Listenin en alt kısmında ise, yüzde 17,9 ile Ardahan, yüzde 23,3 ile Kars ve yüzde 23,8 ile Şanlıurfa’nın bulunduğu gözlemlenmiştir. BDDK’nın verileri üzerine yapılacak kapsamlı yorumlar, hem döviz mevduatlarının dağılımı hem de ekonomik durum hakkında önemli bilgiler sunabilir.
BDDK’nın 2023 yılının ilk çeyreğine ait verilerde de Aksaray, yine en yüksek döviz mevduat oranına sahip il olmuştu. 2023 verilerinde Aksaray’a, Nevşehir, Kırşehir, Yozgat, Kütahya, Yalova, Bayburt, Karaman, Elazığ ve Antalya gibi şehirler eşlik etmiştir. Bu veriler, Türkiye’de döviz mevduatının nasıl bir dağılım gösterdiğine dair önemli ipuçları sunmaktadır.
