Kum zambağı (Pancratium maritimum), Zambakgiller ailesine ait bir bitki türüdür ve Samsun’un çeşitli ilçelerinde, özellikle Bafra, Terme, Çarşamba, Alaçam, Yakakent, Tekkeköy, Atakum ve 19 Mayıs’taki sahil bölgelerinde yayılım göstermektedir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Samsun Şube Müdürü Engin Yılmaz Çalış, kum zambağının şehirde belirgin bir artış sergilediğini belirterek, bu bitkinin güneşi tercih ettiğini, bu nedenle ıslak olmayan kumullarda ve bol güneş ışığı alan yerlerde yaygınlaştığını ifade etti.
Yaz aylarında su ihtiyacını atmosferdeki nem ve gece oluşan çiyden karşılama yeteneğine sahip olan kum zambağı, taban suyundan yararlanabilme özelliği sayesinde tuz toleransı oldukça yüksektir. Samsun’un sahil bölgelerinde bu elverişli koşullar, kum zambağının sağlıklı bir şekilde yayılmasına olanak tanımaktadır.
‘ZORLU KOŞULLARDA YAŞAMINI SÜRDÜREBİLİR’
Çalış, kıyı biyolojik çeşitliliğinin korunması açısından kum zambağının devamlılığının önemine vurgu yaparak, “Deniz kenarındaki doğal kumluklar, kum zambağının yaşaması için en ideal habitatlardır. ‘Geofit’ olarak adlandırılan bu bitki, kış aylarını toprak altında geçirir ve yazın yağış yerine atmosferdeki nemden ve gece çiyinden beslenir. Ayrıca, deniz altında bulunan taban suyunu kullanarak tuza karşı dayanıklılığını artırmaktadır. Bu özellikleri onu zorlu çevre koşullarında hayatta kalabilen nadir bitkiler arasına sokmaktadır.” şeklinde açıklamada bulundu.
Ancak son yıllarda, turizm faaliyetleri, kıyıların yerleşime açılması ve farklı sanayi uygulamaları gibi faktörler, kumulların yapısını olumsuz etkilemekte ve kum zambağının yaşam alanlarını tehdit eder hale gelmektedir. Bafra, Terme, Çarşamba, Alaçam, Yakakent, Tekkeköy, Atakum ve 19 Mayıs’taki sahil kesimlerinde yoğun olarak bulunan kum zambağı, hem tür açısından hem de denizel ve kıyı biyolojik çeşitlilik açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu doğal zenginliğin korunması için gerekli önlemlerin alınması yaşamsal bir gereklilik taşımaktadır.
