Tozkoparan Höyüğü’nde, farklı uygarlıklara ait kültürel katmanların üst üste bulunduğu alanın yüzeyi ve çevresine yönelik incelemelerde, Neolitik döneme kadar uzanan önemli bulgular elde edildi. Yapılan detaylı çalışmalar sonucunda, 2017 yılında höyük birinci derece arkeolojik sit alanı olarak resmen tescil edildi. Tunceli Müzesi’nden uzman bir ekiple gerçekleştirilen araştırmalar, yerleşim alanının hem doğal etkenlerden hem de insan faaliyetlerinden dolayı ciddi bir tahribata uğradığını ortaya koydu. Bu tahribatın ardından hazırlanan rapor ile Tozkoparan Höyüğü’nün kurtarma kazısının acilen yapılması gerektiği Kültür ve Turizm Bakanlığı’na iletildi. Bakanlığın onayı sonrasında, Tunceli’de 2021 yılında ilk kez bilimsel yöntemlerle arkeolojik kazı çalışmaları başlatıldı. İkinci etap kazı çalışmalarında, tarihi 6 bin 300 yıl öncesine uzanan bir çocuk iskeletine rastlandı. Bu iskeletin, milattan önce 5 ile 7 bin yılı kapsayan Neolitik dönem verilerini yansıttığı belirlendi.
YENİ DÖNEM
Günümüzde Tozkoparan Höyüğü’nde 3’üncü etap kazı çalışmaları başlamıştır. Kazı çalışmaları, davul ve zurna sesleri eşliğinde gerçekleştirildi. Bu olağanüstü etkinliğe Tunceli Valisi Şefik Aygöl, Pertek Kaymakamı Yusuf Ziya Yaktı, İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Ulaşoğlu, Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasemin Yılmaz, arkeologlar, müze çalışanları, Pertek Belediye Başkanı Recai Vural ve köylüler katılım sağladı. Vali Aygöl, kazı alanında yetkililerden bilgi alarak sembolik bir şekilde çekiçle çalışma yaptı. Vali, Tozkoparan Höyüğü’nün Tunceli için son derece kritik bir alan olduğunu vurguladı ve “Burada bulunan çocuk iskeleti kalıntısında laboratuvar incelemesi sonucu milattan önce 6 bin 350 yılına kadar gidebilen bir tarihin izlerine ulaşıldı. Yerel ve bakanlık desteğini artırarak bu kazıyı sürdürülebilir hale getirmek istiyoruz. Çünkü burada önemli bir tarihin gün yüzüne çıkacağına inanıyoruz. Anadolu’nun tarihinin Güneydoğu ve Ege bölgelerinde ne kadar derinlere gittiğini gösteren bu höyük, keyif verici örnekler sunacaktır,” şeklinde konuştu.
‘ÇALIŞMALAR BÖLGE VE ÜLKE EKONOMİSİNE IŞIK TUTACAKTIR’
Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, kazı çalışmalarının bölge ve ülke tarihine önemli katkılar sağlayacağını ifade etti. Öncel, “2017 yılında Tozkoparan köy yerleşkesinde bu höyüğü tespit edip birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil ettik. 2021’de Bakanlığımızın desteğiyle kurtarma kazılarına başladık. İki sezon boyunca 2021 ve 2022 yıllarında tahrip olan alt kısımlarda kazı çalışmalarına odaklandık. Üst höyükte de bir açma ve sondaj gerçekleştirdik; burada milattan önce birinci bin yılına tarihlendirilebilecek bir yerleşim alanı tespit ettik. Şu anda yürüttüğümüz 3’üncü sezon kazısında, milattan önce 4 bin 350 yılına tarihlenen kalıntılar elde ettik. Bir çocuk mezarı bulduk ve bu mezarda yaptığımız DNA testleri, çocuğun 4 bin 350 yıl önce yaşadığını kanıtladı. Ayrıca, anıtsal bir yapıya da rastladık. Üst üste birçok katman tespit ettik ve kalkolitik çağa ait anıtsal yapı üzerinde çalışmalarımız devam ediyor. Bu buluntular, hem bölgenin hem de ülkenin tarihine önemli veriler sunacaktır,” diye belirtti.
Serhat Ozan YILDIRIM/TUNCELİ, (DHA)
GÜNCELLENME
