Hatay’ın Samandağ ilçesinde, deprem sonrası yaşanan konaklama sorunları nedeniyle bir süredir duraklayan yeşil deniz kaplumbağalarını izleme ve koruma çalışmaları, gönüllülere kalacak yer sağlanmasıyla 15 Haziran’da yeniden başladı. Gönüllüler tarafından koruma altına alınan 1100 yuvadan çıkan yavru deniz kaplumbağaları, okyanusla buluşmak için denize açıldı.
Samandağ’daki sahillerde, Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ile gönüllülerin yürüttüğü ortak projeyle birlikte yeşil deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı, 2000 yılının başlarında 40-50 arasında iken, günümüzde 2023 itibarıyla bu sayı 1600’e kadar yükseldi. 6 Şubat’ta gerçekleşen depremler sonrasında, gönüllülerin ikamet ettiği yer başka bir kuruma tahsis edildi. Yıkımın etkisiyle yeterli maddi kaynak sağlanamadığından dolayı gönüllüler için yeni bir konaklama binası inşa edilemedi. Bu zorlu süreçten dolayı kaplumbağaların yuvalama, izleme ve koruma faaliyetleri gerçekleştirilemedi. DHA’ya konuşan Samandağ Çevre Koruma ve Turizm Derneği Başkanı Mişel Atik, faaliyetlerin yeniden başlaması için dört kadrolu ve altı gönüllünün kalabileceği bir mekân talep ettiklerini belirtti. Kısa süre içerisinde, bakanlık tarafından gönüllülere konteyner kentte yer sağlanmasıyla bu çalışmalar 15 Haziran tarihinde hayata geçirildi. Mayıs ayında sahile gelen yeşil deniz kaplumbağaları yuvalama yaparken, gönüllüler bir ay gecikmeli olarak bu yuvaların korunmasına başladı. Gönüllülerin özverili çabası neticesinde, 1100 yuvadaki yumurtalardan çıkan yavrular denize ulaşmaya başladı.
‘TÜRKİYE’DEKİ ÖNEMLİ 3 YUVALAMA ALANINDAN BİRİ’
Çalışmalar hakkında bilgi veren Mişel Atik, kaplumbağaların yumurtadan çıkıp denize ulaşana kadar gözlem ve koruma faaliyetlerinin süreceğini ifade etti. Eylüle kadar bu sürecin devam edeceğini belirten Atik, deniz kaplumbağalarının dünya ekosistemindeki kritik rolüne dikkat çekerek, bu canlıların 110 milyon yıldan beri aynı sahillere gelerek yuva yaptığını vurguladı. Yumurtlama sonrası kuluçka sürelerinin 45 ile 60 gün arasında değiştiğini kaydeden Atik, 14 kilometre uzunluğundaki sahil şeridinin Türkiye’deki üç önemli yeşil deniz kaplumbağası yuvalama alanından biri olduğunu açıkladı. Yeşil deniz kaplumbağalarının mayıs ayı ortaları itibarıyla sahile çıkarak 100-150 arasında yumurta bıraktığını ve bu yumurtaların uygun koşullarda 45-60 gün içinde çatladığını ifade etti. Yavruların, şafak vaktinde veya deniz parıltısı gibi ışık etkisi olmadığında denize yöneldiği belirtildi.
‘YAVRULARDAN BİNDE 1-5’İ ERGİN HALE GELEBİLİYOR’
Kaplumbağaların bu zorlu yolculuğunun sayısız tehlike taşıdığını dile getiren Atik, “Yavruların sağlıklı bir şekilde denize ulaşabilmesi için uygun ortamlara ihtiyaç var. Kumsaldaki kirlilik, yengeçler, diğer yırtıcılar ve kuşlar yavrular için tehdit oluşturuyor. Denize ulaştıklarında ise birçok deniz canlısı tarafından avlanma riskiyle karşı karşıya kalıyorlar. Yumurtadan çıkan binlerce yavrudan yalnızca binde 1-5’i ergin hale gelebiliyor” şeklinde konuştu. Yeşil deniz kaplumbağalarının 20-25 yıl sonra doğdukları sahile geri döndüklerini belirten Atik, yalnızca dişi bireylerin yuvalamak için sahile çıktığını, erkek bireylerin ise açık denizde yaşadığını ifade etti. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Hatay Şube Müdürlüğü’nün desteklediği bu çalışmaların deprem ve başka sebeplerle üç yıl boyunca aksadığını aktaran Atik, ancak bakanlığın talimatıyla 15 Haziran’da yeniden başlanabildiğini vurguladı. Yaklaşık bir aylık gecikmeyle sahaya çıkabildiklerini belirten Atik, yıllar önce 50-60 yuva ile başlattıkları çalışmaların, deprem öncesinde 1500-1600’e kadar çıktığını, şu anda ise 1100 yuvalık bir alana sahip olduklarını açıkladı.
