Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ‘Sıfır Atık’ perspektifi doğrultusunda hazırlanan ‘Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası’ hakkında sosyal medya üzerinden bilgilendirme yaptı. Bakan Kurum, “Sıfır Atık hedefimize ulaşmak için önemli bir adım atıyoruz. Tek kullanımlık plastiklere kısıtlama getirerek denizlerimizi ve doğamızı korumayı amaçlıyoruz. Sektörü döngüsel ekonomiye yönlendirmek üzere ‘Tek değil sürdürülebilir üretim’ vurgusunu yapıyoruz. Depozito Sistemi gibi uygulamalarla destekleyeceğimiz yeni yol haritamız hayırlı olsun.” dedi.
CENEVRE’DE ÖVGÜ ALDI
Bakanlıktan yapılan açıklamalara göre; Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından düzenlenen Hükümetlerarası Müzakere Komitesi toplantısında Türkiye’nin ‘Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası’ tanıtıldı. İklim Kanunu ile uyumlu olarak oluşturulan bu yol haritası, Cenevre’de gerçekleştirilen uluslararası platformlarda takdir topladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan yol haritası, literatür araştırmaları ve kamu ile özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla düzenlenen çalıştaylar ile Türkiye İstatistik Kurumu’nun kamuoyu anketi sonuçlarına dayanmaktadır. Bu bağlamda, 22 kamu kurumu ve kuruluşunu kapsayan toplam 44 eylem planı belirlendi. Tek kullanımlık plastiklerin geri dönüşümünün arttırılması ve tüketiminin azaltılması hedefleniyor. Aynı zamanda deniz çöpü girdilerinin azaltılması ve deniz ekosistemleri üzerindeki baskının hafifletilmesine yönelik stratejiler de netleştirildi.
PLASTİK ÜRÜNLERE YENİ DÜZENLEME
2025-2027 yıllarını kapsayan kısa vadeli eylem planının uygulaması başlayacak. Bu süreçte ‘Ulusal Plastik Stratejisi ve Eylem Planı’ hazırlanacak ve tek kullanımlık plastiklere yönelik yeni mevzuatlar oluşturulacak. Özellikle gıda ambalajları ve içecek kapları için kısıtlamalar ve yasaklamalar gündeme alınacak. Üreticilerin sorumluluklarını yerine getirmesi amacıyla Ücrete Dayalı Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) planları uygulanacak. Bu doğrultuda, geri dönüştürülmüş plastik ham maddesi kullanılarak içecek kapları ve şişeler için yeni tasarımlar teşvik edilecek. Otel, restoran ve kafe gibi işletmelerde sürdürülebilir ve yeniden kullanılabilir alternatiflerin yaygınlaştırılması hedefleniyor. Kamu bilincinin artırılması amacıyla farklı yaş göz önünde bulundurularak farkındalık kampanyaları gerçekleştirilecek.
AMBALAJ ATIKLARIYLA İLGİLİ YENİ DÜZENLEMELER
2028-2032 yıllarını kapsayan orta vadeli eylem planında, ‘Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ Avrupa Birliği standartlarına uygun olarak gözden geçirilecek. Pet şişelerin ayrı toplanma hedefinin önce yüzde 77, ardından yüzde 90’a çıkarılması planlanıyor. Ayrıca, içecek kapları, tekli ürünler, ıslak mendiller ve tütün ürünleri için etiketleme zorunluluğu getirilmesi bekleniyor. Mikroplastiklerin kaynaklarının izlenmesi ile etkili azaltma önlemleri için detaylı bir izleme programı oluşturulacak.
YEŞİL ALTERNATİFLERİN TEŞVİKİ
Uzun vadeli çalışma 2033 ve sonrasını kapsayacak. Bu kapsamda yeniden kullanım ve doldurma gibi döngüsel iş modellerinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Biyobozunurluk ve kompostlanabilirlik testleri uluslararası standartlara uyumlu hale getirilecek. Tek kullanımlık plastiklere alternatif oluşturacak yeni ürünler, geri dönüştürülmüş malzeme kullanılarak geliştirilecektir. Mikroplastiklerin kısıtlanmasına yönelik kriterler, 12’nci Kalkınma Planı çerçevesinde kamu alım stratejilerine entegre edilecektir. Ayrıca mikroboncuk içeren ürünlere yasaklar getirilmesi ve mevcut düzenlemelerin güncellenmesi için yasal altyapılar kurulacaktır.
