İzmir’in Menderes ilçesindeki Klaros Antik Alanı’ndaki kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın onayı ve Ege Üniversitesi’nin bilimsel danışmanlığa dayanarak gerçekleştiriliyor. Saya Holding’in ana sponsorluğunda yürütülen bu kazılar, antik dönemin önemli bir kehanet ve bilgelik merkezi olan Klaros’u yeniden gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.
ANTİK BİLGELİĞİN İZİNDE
Klaros’ta devam eden kazı çalışmaları, yalnızca arkeolojik bir süreç olmanın ötesinde; kültür ekonomisi, yerel kalkınma ve tarih bilinci açısından önemli bir dönüşümü de simgeliyor. Antik Çağ’da Apollon’a ait kehanetlerin yapıldığı bu kutsal alandaki kazıların, bölgenin kültürel potansiyelini ortaya çıkarması bekleniyor. Son beş yıldır çalışmalar, özellikle iki ana alana odaklanmış durumda. Geleceğe Miras Projesi kapsamında yapılan ilk kazı, MS 1. ve 4. yüzyıllar arasında ziyaretçilerin konaklaması için inşa edilen Katagogeion’da gerçekleştiriliyor. Diğer önemli nokta, Klaros’un güneyinde Kolophon tarafında keşfedilen 50 metre uzunluğundaki Roma yapısı. Bu kazı çalışmalarıyla birlikte, koruma ve onarım faaliyetleri de hızlı bir şekilde ilerliyor.
BİR HAFIZA MEKANI OLARAK KLAROS
Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Onur Zunal, kazılarda bilimsel danışmanlık yaparak Klaros’un sadece tarihi bir alan değil, aynı zamanda bir hafıza mekânı olduğunu vurguluyor. Zunal, “Klaros, yaklaşık 3 bin yıl önce insanların geleceğe dair yön bulmak için başvurduğu bir merkezdi. Bugün ise her yeni buluntu, geçmişin sessiz tanıklığını geleceğe taşıyor,” diye ifade etti.
BÜYÜK İSKENDER’İN RÜYASI VE İZMİR’İN KADERİ
Klaros, İzmir’in tarihsel kaderinde de önemli bir yer tutuyor. Antik yazar Pausanias’a göre, Büyük İskender bir rüyasını Klaros’taki kahinlere yorumlattı ve bu kehanet doğrultusunda Smyrna’nın (günümüzde İzmir) yeni yerleşim alanı belirlendi. Bu nedenle, Klaros sadece bir kutsal alan olarak değil, aynı zamanda yeni şehirlerin kurulmasına yol açan bir bilgelik merkezi olarak da ön plana çıkıyor.
KAZILARIN ASIRLIK SERÜVENİ
Kazıların tarihi 1907 yılına kadar gitmektedir. Ancak savaşlar, kaynak eksiklikleri ve yönetimsel sorunlar nedeniyle çalışmalar sık sık kesintiye uğramış ve toplamda yalnızca 51 yıl aktif olarak sürdürülmüştür. 2001 yılında Ege Üniversitesi’nin kazı sorumluluğunu üstlenmesi, sürecin önemli bir dönüm noktası olmuştur. Prof. Dr. Nuran Şahin ve ardından Doç. Dr. Onur Zunal liderliğindeki çalışmalar günümüzde disiplinli ve sürdürülebilir bir şekilde devam ediyor.
Saya Holding Yönetim Kurulu Başkanı Cem Mengi, kültürel mirası gelecek nesillere aktarma sorumluluğunu şu sözlerle ifade ediyor: “Günümüzde dünya şehirleri, kültürel mirası yalnızca geçmişin bir kalıntısı değil, aynı zamanda geleceğin inşa edici bir gücü olarak değerlendiriyor. Klaros’a verdiğimiz destek, sadece kazı alanına değil; aynı zamanda kültür ekonomisinin gelişimi, yerel kalkınma ve uluslararası tanınırlığa yönelik sürdürülebilir bir katkıdır. Bu yaklaşım, evrensel sürdürülebilirlik ilkeleriyle örtüşüyor. Türkiye’nin ve İzmir’in kültürel yükselişinde Klaros gibi merkezlerin geçmişle birlikte geleceği inşa edeceğine inanıyor ve bu tür örneklerin çoğalmasını umuyoruz.”
Klaros Kazıları’nın gelecekte daha geniş kitlelere ulaştırılması, bilimsel yayınlarla desteklenmesi ve kültür turizmine katkı sağlaması amacıyla kamusallaştırılması planlanmaktadır.
