Hüseyin VATANSEVER
Türkiye, zengin kültürel mirası, gelişmiş konaklama altyapısı ve uzun yıllara dayanan turizm deneyimi ile öne çıkan bir turizm merkezi olarak dikkat çekmekte. 1980’li yıllarda yaşanan turizm patlamasının ardından sektör önemli aşamalar kaydetti. Ancak, Türkiye’nin turizm endüstrisi, mevsimsel dalgalanmalar, yüksek gelirli turist çekme konusunda yaşanan zorluklar ve küresel gelişmelerin olumsuz etkileri gibi zorluklarla da yüzleşiyor.
Öte yandan, uygulanan stratejiler Türk turizminin global gelişmelere karşı daha dayanıklı hale geldiğini de göstermekte. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü’nün Mayıs 2025’te yayımladığı Dünya Turizm Barometresi raporuna göre, Türkiye, 2024 yılında 56.7 milyon yabancı ziyaretçi ile en çok turist çeken ülkeler arasında İtalya’yı geçerek dördüncü sıraya yükseldi. Raporda belirtildiğine göre, ilk beş sıralaması Fransa, İspanya, ABD, Türkiye ve İtalya olarak oluştu. Türkiye’nin 2025 yılının ilk yarısında turizm gelirinin 25.8 milyar dolara ulaştığı da vurgulanmakta ve bu rakam sektörde rekor olarak değerlendiriliyor.
64 milyar dolar ile yeni bir rekor bekleniyor
2024 yılının ilk altı ayında elde edilen 24 milyar dolarlık turizm geliri, önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 7.6’lık bir artış göstermektedir. 2024 yılı ikinci çeyreğinde elde edilen gelir ise 15 milyar dolardan 16.3 milyar dolara yükselmiştir. 2025 yılına yönelik gösterilen performansın, kişi başı gecelik gelirde önemli bir artış ve ortalama kalış süresinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi ile ilgili olduğu belirtiliyor. 2024 yılında Türkiye’nin turizm geliri 61.1 milyar dolara ulaşmış ve bu rakam yeni bir rekor olarak nitelendirilmişti. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2025 yılı sonunda 64 milyar dolarlık yeni bir rekorun kırılması ihtimaline dikkat çekiyor.
2024 yılında elde edilen güçlü performans ile dünya turizminde konumunu güçlendiren Türkiye’de, sektörün çeşitlenmesi ve yüksek gelirli turistlere yönelik odaklanma sürdürülebilir büyümenin anahtarı olarak tanımlanıyor. Turizm gelirlerinin en büyük kısmı Antalya, Muğla ve İzmir gibi kıyı şehirlerinden gelirken; İstanbul ve Kapadokya kültür turizminin merkezleri olma özelliğini korumakta. Son yıllarda sağlık ve termal turizm ile kış sporları gibi alanlarda Türkiye’nin bölgesel cazibesi artarken, turistik destinasyon sayısının artırılması hedefleniyor.
Ziyaretçiler en çok gezi ve eğlence için Türkiye’yi tercih etti
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı nisan-haziran dönemine ait turizm verilerine göre, turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 8.4 artışla 16.28 milyar dolara ulaştı. Ziyaretçilerden elde edilen toplam turizm geliri 16.95 milyar dolar olarak kaydedilirken, transfer yolculardan elde edilen gelir ise 189.75 milyon dolar oldu. Turizm gelirinin yüzde 16.5’i, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarından elde edildi. Ziyaretçilerin seyahatlerini kişisel veya paket tur şeklinde organize ettiği gözlemlenirken, bu dönemde yapılan harcamaların 11.1 milyar doları kişisel harcamalardan, 4.99 milyar doları ise paket tur harcamalarından oluştu.
Bu çeyrekte Türkiye’de konaklama yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 110 dolar olarak kaydedildi. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının gecelik ortalama harcaması ise 73 dolara ulaştı. Nisan-haziran döneminde turizm gelirinin içindeki paket tur harcamalarının payı yüzde 31, yeme içme harcamalarının payı yüzde 19.4, uluslararası ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 12.8 olarak oluştu. Ziyaretçilerin Türkiye’ye gelme nedenleri arasında en yüksek oranı yüzde 71.1 ile gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler oluşturmakta. Akraba ve arkadaş ziyareti yüzde 16.8 ile ikinci sırada, alışveriş ise yüzde 5.6 ile üçüncü sırada yer aldı.
En çok ziyaretçi İstanbul’a geldi
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre, 2025 yılı ocak-ağustos döneminde Türkiye’yi toplamda 40.47 milyon kişi ziyaret etti; bunlar arasında 4.9 milyon yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları da bulunmaktadır. Bu süreçte İstanbul, gelen ziyaretçilerin yüzde 34.86’sını ağırlayarak en çok ziyaret edilen şehir olma özelliğini korudu. Antalya, ziyaretçilerin yüzde 30.87’sini ağırladığı için ikinci sırada yer alırken; Edirne, Muğla ve İzmir ise bu şehirleri izlemiştir. Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin milliyetlerine göre ilk sırayı 4.5 milyon ziyaretçi ile Rus kadınları alırken, Almanya 4.4 milyon ziyaretçi ile ikinci, Birleşik Krallık ise 3 milyonun üzerinde ziyaretçi ile üçüncü sırayı elde etmiştir.
