Cemil Karabayram, Antalya’daki Rölöve ve Anıtlar Müdürü ile YİKOB Kültür Varlıkları Birim Sorumlusu olarak görev yaptığı dönem içerisinde, Hüyük’teki Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nden kaybolmuş olan ve en az 600 yıllık geçmişe sahip mihrabı Antalya’da buldu. Karabayram, yaptığı açıklamada, “Üzerinde 3 yıldır araştırma yaptığım mihrabın herhangi bir zarar görmemiş olması oldukça sevindirici.” diyerek, bu tarihi eserin Antalya’dan Konya’ya bir selam gönderdiğini ifade etti.
Mihrabın kökeni hakkında Konya Valisi İbrahim Akın’a detaylı bir bilgi notu gönderen Karabayram, Antalya’nın Muratpaşa ilçesindeki bir halıcının işyerinde bulunan mihrabın, işyeri sahibi tarafından Konya’daki bir camiden getirildiği bilgisini de paylaştı.
1970 yılında gerçekleştirilen bir onarım sırasında izinsiz alındığı şüphesiyle mihrabın durumu üzerine araştırmalarını sürdüren Karabayram, Konya Selçuk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden emekli olan ve camiler konusunda uzman Dr. Yaşar Erdemir ile gerçekleştirdiği görüşmeyi şu sözlerle özetledi:
“Mihrabın, Beylikler Dönemi’ne ait olup 14. yüzyıldan günümüze ulaşan, ahşap ve taş teknikleriyle inşa edilen Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nden 1970 yılında restore edilirken izinsiz alındığı düşünülüyor. Bunun yanı sıra, bu mihrabın 1990 yılında Antalya’da bir iş yerine dekoratif amaçlarla satıldığı veya verildiği de tespit edilmiştir.”
Mevcut durumu itibarıyla mihrabın zarar görmediğini ancak başka mimari parçaların hâlâ bulunup bulunmadığı konusunun belirsiz olduğunu dile getiren Karabayram, “Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nin mihrabının yerinde olmaması, yapının mimari tarzını olumsuz etkiliyor. Bu, tarihimiz açısından son derece önemli bir kültürel miras. Mihrap, ibadetin merkezi konumunda önemli bir yapı olduğundan hak ettiği yere geri dönmelidir.” şeklinde açıklamada bulundu.
Dr. Yaşar Erdemir, Selçuk Üniversitesi’nde Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyeliği yaptığı dönem boyunca, Konya bölgesindeki camilerle ilgili kapsamlı araştırmalar gerçekleştirdiğini aktararak, “Köşk köyündeki caminin mihrabının eksik olduğunu biliyorum. Diğer camilerdeki mihraplar yerinde dururken, sadece bu caminin mihrabı kayıptır. Bunun ne olabileceğine dair kimsenin bir bilgisi yok.” ifadelerini kullandı.
Erdemir, aynı zamanda, mihrabın yanı sıra minberin de yerinden alındığını fakat bunun kimler tarafından yapıldığı ve eserlerin nerede olduğu konusunda kesin bir bilgi bulunmadığını belirtti. “Muhtemelen bir tadilat sırasında alındı; aksi halde sağlamken, ibadete açıkken alınması pek olası değil.” diyerek, 1980’li yıllardan beri yaptığı araştırmalarda bu mihrap ve minberin eksik olduğunu vurguladı.
Gelecek nesillere aktarılması gereken tarihi eserlerin korunması gerektiğini dile getiren Dr. Erdemir, “Köşk Camisi’nin mihrabı eksik olduğu için bu durum son derece üzücü. Ecdat yadigarı olan bu eser, bulunduğu yerlerde sergilenmeli ve korunmalıdır.” dedi.
Konu ile ilgili inceleme başlatılmış olup, mihrabın ait olduğu yere geri götürülmesi planlanmaktadır.
Ayrıca, Cemil Karabayram, daha önce de farklı bölgelerde, sahipleri başka şehirlerde yaşayan ve boş olan tarihi evlerden yağmalandığı düşünülen eserlerin bulunduğu bir iş yerini tespit etmişti. Manavgat’ta yaptığı bir araştırmada, Roma dönemine ait olduğu belirtilen 1500 yıllık sütun başlıkları ve çeşitli tarihi eserleri görüntülemişti. Bu eserler, Karabayram’ın ilgili makamlara başvurusu sonucunda Side Arkeoloji Müzesi’ne taşındı. İş yeri sahibi hakkında ise Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığı öğrenildi. (DHA)
Tarihi Mihrap Antalya’da Bulundu, Tarih Yeniden Yazılacak! başlıklı haber, ilk olarak Turizm Gündemi’nde yayımlandı.
