ABD istihbaratının yayımladığı gizli raporlar, Küba’nın son yıllarda ciddi bir ekonomik krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Washington’daki siyasi söylemlerin aksine, bu durumun Havana yönetiminin çökmesine neden olacağına dair kesin bir görüş bulunmuyor.
Reuters’a bilgi veren ve değerlendirmelere erişimi olan üç kaynağa göre, CIA, Küba’daki enerji sektörünün “son derece kritik” bir durumda olduğunu belirtti. Tarım ve turizm gibi önemli sektörler, uzun süreli elektrik kesintileri, ticaret yaptırımları ve sürekli kaynak yetersizliği nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşıyor. Ülke genelinde, özellikle Havana dışındaki bölgelerde günlük elektrik kesintilerinin 20 saate kadar çıktığı bildiriliyor.
Trump: Küba düşmeye hazır
Bu değerlendirmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz hafta sonu Venezuela’da gerçekleşen bir operasyon sonrasında yaptığı açıklamalarla çelişiyor. Trump, Air Force One’da gazetecilere, “Küba düşmeye hazır görünüyor. Gelirlerinin neredeyse tamamını Venezuela petrolünden sağlıyorlardı” şeklinde ifadelerde bulundu.
Washington’daki bazı yetkililer, Venezuela yönetiminin devrilmesiyle birlikte Küba’ya petrol akışının kesilmesinin, Havana’daki yönetimi zayıflatacağı görüşünü savunuyor. Marco Rubio gibi isimler için bu senaryo, uzun süredir hedeflenmiş bir durum olarak öne çıkıyor.
Ancak Reuters’a konuşan kaynaklar, CIA’in son analizlerinin bu varsayımı kesin biçimde desteklemediğini belirtiyor. Ekonomik koşulların zorlaştığı kabul edilse de, bunun otomatik olarak bir rejim değişikliğine yol açacağı öne sürülmüyor.
Venezuela petrolü kritik ama tek belirleyici değil
Küba’nın en büyük petrol tedarikçisi olan Venezuela’dan gelen sevkiyatların durma noktasına gelmesi, ekonomideki kırılganlığı artırıyor. ABD’nin, geçici Venezuela yönetimini petrol sevkiyatlarını büyük ölçüde ABD’ye yönlendirmeye ikna ettiği iddia ediliyor. Bağımsız analistlere göre, bu durum Küba ekonomisi üzerinde “kaçınılmaz ve ağır” bir baskı yaratacak.
Bununla birlikte, istihbarat raporları mevcut krizin 1990’larda Sovyetler Birliği’nin çöküşü sonrası yaşanan “Özel Dönem” döneminden henüz daha derin olmadığını da vurguluyor.
Genç nüfus göç ediyor
ABD’li yetkililere göre, Küba’da son yıllarda önemli bir demografik değişim gözlemleniyor. Özellikle 50 yaş altındaki nüfusun büyük bir kısmı ülkeyi terk etti. Resmi verilere göre, 2023’te 10 milyonun üzerinde olan nüfusun bugün 9 milyonun altına düşmüş olabileceği tahmin ediliyor.
Bu durumun, siyasi değişim ihtimalini zayıflatabileceği ve farklı bir yönü tetikleyebileceği belirtiliyor. Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan emekli profesör Richard Feinberg, ekonomik koşulların “son derece kötü” olduğunu ancak bunun her zaman siyasi sonuç doğurmadığını ifade ediyor.
Feinberg, “İnsanlar açken öncelikleri siyaset olmaz, hayatta kalmaya odaklanırlar” derken, umutsuzluğun bazı durumlarda korku eşiğini aşarak sokak protestolarına yol açabileceğini de hatırlatıyor.
Çöküş derin, gelecek belirsiz
CIA’in değerlendirmeleri, Küba’nın ekonomik açıdan ciddi bir darboğazda olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Ancak Washington’da dile getirilen “rejim çöküşü” beklentisinin istihbarat kurumları tarafından kesin bir olasılık olarak görülmediği anlaşılıyor. Küba’nın geleceği, ekonomik baskıların toplumda nasıl bir karşılık bulacağına bağlı olarak belirsizliğini koruyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
