Tayland’da 8 Şubat’ta gerçekleştirilecek genel seçimler öncesinde siyasi partiler, seçmenlerin desteğini kazanmak amacıyla yüksek maliyetli sosyal yardım vaatleri ile birbirleriyle rekabet ediyor. Günlük 32 bin dolar (yaklaşık 1 milyon baht) dağıtan piyango önerilerinden, tüketicilerin günlük harcamalarının yarısını karşılayan sübvansiyon uygulamalarına kadar geniş bir yelpazede vaatler, seçim kampanyalarının merkezine yerleşmiş durumda.
Popülist politikalar, ticaret ve sanayi gelişimi gibi konuları geri plana atarken, ekonomik yavaşlama ile mücadele eden ülkede eleştirmenler, bu tür harcamaların Tayland’ın rekabet gücünü zayıflatacağı ve uzun vadede vergi mükelleflerine ağır bir yük getireceği konusunda uyarıyor.
Nikkei’de yayımlanan habere göre, ana muhalefet partisi Pheu Thai, eski başbakan Thaksin Shinawatra’nın desteğiyle, her gün dokuz kişiye piyango yoluyla 1 milyon baht dağıtılmasını önerdi. Yıllık maliyetinin 3,28 milyar baht olacağı tahmin edilen bu teklif hakkında konuşan Pheu Thai lideri Julapun Amornvivat, amacın “harcama gücünü artırarak ekonomiyi canlandırmak” olduğunu ifade etti.
Bununla birlikte, teklif kısa sürede tartışmalara neden oldu. Eleştirmenler, piyango yoluyla para dağıtımının şeffaf olmadığını savunurken, bazı analistler bu durumun Tayland’da nakit yardımlara bağımlılığı artıracağını ve tembelliği teşvik ederek ülkenin rekabetçiliğini olumsuz yönde etkileyeceğini belirtti. Demokrat Parti Başkan Yardımcısı Korn Chatikavanij, Facebook’ta yaptığı paylaşımda, “Pheu Thai, vergi mükelleflerinin parasını, ekonomiye ve topluma faydası olup olmayacağı belli olmayan yardımlar için kullanıyor” dedi.
Yaşlı ve engellilere yardım
Pheu Thai, piyango vaadinin yanı sıra yaşlılar ve engelliler gibi kırılgan gruplara aylık 3 bin baht ödeme yapma sözü de verdi. Rangsit Üniversitesi’nden siyaset bilimi öğretim üyesi Wanwichit Boonprong, Nikkei Asia’ya yaptığı değerlendirmede, “Bir parti bu tür popülist politikalarla seçimi kazandığında, geçmişte Pheu Thai’nin yaptığı gibi, diğer partiler de oy çekebilmek için aynı yola girmek zorunda kalıyor” şeklinde konuştu.
İktidardaki Bhumjaithai Party ise, devletin gıda ve günlük ihtiyaçların yarı maliyetini karşıladığı ve “yarı yarıya” anlamına gelen Khon La Khrueng adlı popüler alışveriş sübvansiyonunu yeniden başlatmayı vaat ediyor.
Yeni doğanlara yönelik vaatler
Muhafazakâr Demokrat Parti, yeni doğan çocuklar için 12 ay boyunca aylık 5 bin baht, tüm yaşlılar ve engelliler için ise aylık bin baht destek önerisinde bulundu. En büyük muhalefet grubu olan Halk Partisi ise yılda 500 bin hane için konut kiralarının yüzde 50’sinin sübvanse edilmesini ve bunun yıllık 3 milyar bahtlık bir maliyet yaratacağını açıkladı. Parti ayrıca yaşlılara ve yeni doğan bebeklerin ebeveynlerine aylık bin baht ödeme sözü verdi.
Wanwichit Boonprong, bu popülist vaatlerin kamu borcunu tavan seviyeye yaklaştıracağına dikkat çekerek, “Bu durum ülkenin kredi notu üzerinde baskı yaratır ve ekonomiyi olumsuz etkiler” şeklinde uyardı. Tayland Maliye Bakanlığı, kamu borcu üst sınırını gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 70’i olarak belirlemiş durumda.
GSYH’nin yüzde 65,7’sine denk
Bakanlığa göre, Tayland’ın kamu borcu 2025 sonu itibarıyla 12,4 trilyon bahta ulaşarak GSYH’nin yüzde 65,7’sine denk gelecek. Hükümet, Kamboçya ile yaşanan gerilimin sınır ticaretini yavaşlatması, zayıf ihracat ve turizm nedeniyle ekonominin geçen yıl yüzde 2 büyüdüğünü; bunun 2024’teki yüzde 2,5’in altında kalacağını açıkladı. Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyi, gelecek yıl büyümenin yüzde 1,2–2,2 aralığında gerileyebileceğini öngörüyor.
Bu durum, seçim öncesinde ekonomik sorunları seçmenlerin önceliği haline getirmiş durumda. 13-16 Ocak tarihleri arasında Suan Dusit Üniversitesi tarafından Bangkok’ta 2.586 kişiyle yapılan ankete göre, katılımcıların yüzde 35,6’sı hükümetten ekonomik sorunlara odaklanmasını ve hayat pahalılığını düşürmesini istiyor. Ulusal güvenlik ve egemenlik (yüzde 38,1) ile çiftçilere destek için tarım ürünleri fiyatlarının korunması (yüzde 35,8) da öne çıkan diğer başlıklar arasında yer aldı.
Kamuoyu tepkileri
Kampanya vaatlerine yönelik kamuoyu tepkileri ise karışık bir görünüm sergiliyor. Bangkok’ta sokak satıcılığı yapan 42 yaşındaki Surin Promsawang, Pheu Thai’nin vaadine atıfta bulunarak, “Hayatımda hiç sahip olmadığım kadar büyük bir para, elbette iyi olur” derken, ofis çalışanı Pichate Supwisut, popülist politikalara karşı çıkarak, “Bu benim vergim ve bunu mantıksızca harcamaya hazırlanıyorlar” ifadelerini kullandı.
Özel sektör de önerilen sübvansiyonların şeffaflığı konusunda endişeli. Tayland Ticaret Odası Başkanı Poj Aramwattananont, “Ekonomiye para enjekte edilmesine, nakit yardımlar dahil, karşı değiliz. Asıl endişemiz, çalışanların ve vergi mükelleflerinin cebinden çıkan bu paraların dağıtımında şeffaflık ve yolsuzluk riskidir” dedi.
