Veri analizi firması Kpler, Küba’nın mevcut petrol talebinin ve yerli üretim kapasitesinin yalnızca 15 ila 20 gün yetecek kadar petrol stoğu kaldığını açıkladı. Meksika’nın, ABD baskısı altında planlanan bir petrol sevkiyatını iptal etmesi ve Washington’un Venezuela’dan gelen teslimatları engellemesi, arzın daha da kısıtlanmasına sebep oldu. Eğer bu sevkiyatlar yeniden başlamazsa, Küba’nın yakıt karnelemesine gitmek zorunda kalabileceği belirtiliyor. Ülkede her gün ciddi elektrik kesintileri yaşanıyor.
Financial Times’a göre, son yıllarda Küba’nın petrol stoklarında zaman zaman önemli düşüşler yaşanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, komünist adaya giden petrolün “boğulması” gerektiğini savunurken, bu hafta Küba rejiminin “çökmeye çok yakın” olduğunu dile getirdi.
Kpler’in verilerine göre, Küba bu yıl yalnızca 9 Ocak’ta Meksika’dan gelen tek bir sevkiyatla 84 bin 900 varil petrol almayı başardı. Bu miktar, 2025 yılı itibarıyla tüm tedarikçilerden günlük ortalama 37 bin varil alınırken, günümüzde yaklaşık 3 bin varile karşılık geliyor.
Meksika, geçen yıl Küba’nın en büyük petrol tedarikçisi konumundaydı; ancak Trump yönetiminin yoğun baskıları nedeniyle bu durum değişti. Bloomberg’in haberine göre, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, bu ay için planlanan bir sevkiyatın iptal edildiğini doğruladı ve bunun “egemen bir karar” olduğunu belirtti. Ertesi gün, ihracatın durdurulmasına dair bir açıklama yapmadığını ifade eden Sheinbaum, Küba’ya sevkiyatların Pemex sözleşmeleri veya insani yardım kapsamında gerçekleştirildiğini söyledi.
Analistler, Küba’nın petrolü ya çok düşük fiyatlarla ya da ücretsiz olarak aldığı görüşündeler. Meksiko City merkezli enerji danışmanı Gonzalo Monroy, “Küba büyük ölçüde Venezuela’ya bağımlıydı. Şimdi elinde yalnızca Meksika kalmışsa ve Meksika ABD baskısı nedeniyle ihracat yapamıyorsa, bu durum Küba için ciddi bir sorun teşkil eder” dedi. Küba’nın Meksika Büyükelçiliği ise bu konuda yorum yapmaktan kaçındı.
Fuel oil de sıkıntılı
Kpler, Küba’nın elektrik üretiminde kritik bir öneme sahip olan fuel oil konusunda da ciddi zorluklar yaşadığını vurguluyor. 2025 yılı ortalarına kadar adanın tek tedarikçisi Venezuela’ydı; ancak son fuel oil sevkiyatı geçen kasım ayında gerçekleşmişti ve o tarihten bu yana yeni bir teslimat yapılmamış durumda. ABD’ye göre, Küba hükümeti geçmişte bazı Venezuela ham petrolünü döviz elde etmek amacıyla yeniden satmıştı.
Uzmanların çoğu, turizm ve şeker üretimindeki düşüşlerle zaten zor bir süreçten geçen Küba ekonomisinin, petrolsüz kalması halinde çöküş riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Danışmanlık şirketi Teneo’dan Nicholas Watson, “Küba rejimi için ekonomik kriz, varoluşsal bir düzeye ulaşmış durumda” değerlendirmesinde bulundu.
Venezuela’dan sevkiyat tamamen durdu
Venezuela, aralık ayında Küba’ya günlük ortalama 46 bin 500 varil petrol ihraç ediyordu; ancak Nicolás Maduro’nun 3 Ocak’ta ABD askerleri tarafından yakalanmasının ardından sevkiyatlar durdu. Kpler verileri, Rusya ve Cezayir’den gelen petrol ihracatının da düzensiz olduğunu ortaya koyuyor. Rusya’nın son sevkiyatı geçen ekimde, Cezayir’inki ise Şubat 2025’te gerçekleşti.
Sheinbaum, ABD ve Kanada ile yürürlükte olan serbest ticaret anlaşmasının bu yıl yeniden müzakere edileceğini ve Trump’ın Meksika’daki uyuşturucu kartellerine karşı askeri müdahale tehdidinin bulunduğunu belirterek, zor bir denge kurmak zorunda olduklarını ifade etti. Analistlere göre, Trump’ın olası bir tam petrol ablukası durumunda Meksika petrolüne el koyabileceği tehdidi, ihracatların durmasında etkili oldu. Eski Meksika Küba Büyükelçisi Ricardo Pascoe Pierce, bu durumun “ABD ile açık bir askeri provokasyon riskinden kaçınma” amacı taşıdığını söyledi.
Trump, salı günü Küba’nın “çok yakında çökeceğini” öngörerek, “Parayı Venezuela’dan alıyorlardı, petrolü Venezuela’dan alıyorlardı, artık almıyorlar” açıklamasında bulundu. Buna karşın Küba yönetimi, meydan okuyan bir tutum sergilemeye devam ediyor. Hükümet yanlıları salı gecesi yürüyüşler düzenlerken, Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel çarşamba günü X platformunda, “Bu zor zamanların sertliği ve Küba’ya yönelik tehditlerin acımasızlığı bizi durduramayacak” ifadelerini paylaştı.
Kaynak: Gazete Oksijen
