İtalya’nın Sardinya Adası’nda yer alan Nuoro kenti, yüksek taş duvarlarıyla çevrili cezaevinin yeniden gündeme gelmesiyle dikkat çekiyor. Bu cezaevi, geçmişte önemli mafya liderleri ve terör suçlularını barındırmasıyla biliniyor. Başbakan Giorgia Meloni’nin hükümeti, yeni bir plan çerçevesinde yüksek güvenlik önlemleri altında tutulan mafya mahkumlarının büyük bir kısmının Sardinya’ya sevk edilmesini amaçlıyor.
Yerel halk ve yöneticiler, bu planın adanın turizmle anılan imajına zarar vereceğinden endişe ediyor. Planın, Sardinya’yı yeniden İtalya’nın “sürgün adası” konumuna getirebileceği kaygıları dile getiriliyor.
41-bis kapsamındaki 750 mahkum tek merkezlerde toplanacak
Adalet Bakanlığı’ndan Aralık ayında yapılan açıklamada, “41-bis” rejimi altında tutulan yaklaşık 750 mahkumun, güvenliği artırmak amacıyla ülke genelindeki birkaç özel cezaevinde bir araya getirileceği belirtildi.
Bu plan dâhilinde Sardinya’nın, bu mahkumların yaklaşık üçte birini barındırabileceği ifade ediliyor. Mahkumların, şu anda yaklaşık 90 kişinin bulunduğu Sassari, bu ay içinde 90 civarında tutuklunun sevk edilmesinin planlandığı Cagliari ve Nuoro cezaevlerine dağıtılması öngörülüyor.
Sardinya Bölgesel Yönetimi Başkanı Alessandra Todde, bu planı sert bir dille eleştirerek, “Sardinya, İtalya’nın Cayenne’i olarak görülmeyi hak etmiyor” dedi. Todde, açıklamasında Fransa’nın Guyana’daki ünlü Şeytan Adası ceza kolonisinin yarattığı tarihsel travmaya atıfta bulundu.
Mafya ailelerinin adaya taşınmasından endişe ediliyor
1992 yılında mafya karşıtı yargıç Giovanni Falcone’nin öldürülmesinin ardından yürürlüğe giren 41-bis rejimi, mahkumlara neredeyse tam tecrit uygulayarak mafya liderlerinin cezaevinden örgütlerini yönetmesini engellemeyi amaçlıyor. Mevzuat, bu rejimin “tercihen adalarda” uygulanmasını öngörüyor. Sicilya mafyasının eski lideri Salvatore “Toto” Riina da geçmişte Sardinya’da tutulan isimler arasında yer almıştı.
Ancak yerel yöneticiler ve savcılar, mahkumların yakınlarının Sardinya’ya taşınmasının kara para aklama, ihalelere sızma ve ekonomik nüfuz kurma riskini beraberinde getireceğini savunuyor. Bu riskin, özellikle yaklaşık 30 bin nüfuslu Nuoro gibi ekonomik olarak kırılgan bölgelerde yüksek olduğu belirtiliyor.
Muhalefetteki Demokratik Parti milletvekili Silvio Lai, Nuoro Cezaevi’ni ziyaret ettiğini ve tesiste yenileme çalışmalarının başladığını aktardı. Lai’ye göre bu çalışmalar, en az 30 yeni yüksek güvenlikli mahkum için alan açılabileceğine işaret ediyor.
“Zayıf ekonomiler kolay sızılır”
Lai, Nuoro’nun turistik Costa Smeralda’ya yalnızca bir saat mesafede olduğu vurgusunu yaparak, “Zayıf ekonomiler kolayca sızılabilir. Burada kurulacak bir mafya ağı, kısa sürede adanın en zengin bölgelerine ulaşabilir” dedi.
Adalet Bakanlığı, yenileme çalışmalarıyla ilgili sorulara yanıt vermedi.
Hükümet: Ulusal güvenlik artacak
Sardinya’da şimdiye kadar bağımsız ve köklü mafya yapılanmalarının ortaya çıkmadığı ifade ediliyor. Ancak savcılar, adanın kuzeyinde bazı klan bağlantılarına yönelik soruşturmaların başlatıldığını doğruladı.
Cagliari Başsavcısı Luigi Patronaggio, özellikle Napoli merkezli Camorra örgütünün turizm, konaklama ve restoran sektörlerine yönelik yatırımlarının dikkatle takip edildiğini belirtti.
Adalet Bakan Yardımcısı Andrea Delmastro Delle Vedove, mafya ailelerinin topluca Sardinya’ya taşınacağı yönündeki endişeleri küçümseyerek, 41-bis mahkumlarının yakınlarının genellikle örgüt kontrolündeki bölgeleri terk etmediğini savundu.
Delmastro’ya göre plan, “ulusal güvenliği artıracak” ve cezaevlerini yalnızca bu rejim için eğitilmiş özel birliklerin korumasına bırakacak.
“Bir kez kök salarsa kurtulamayız”
Cagliari’de ceza infazından sorumlu yargı merciinin başkanı Maria Cristina Ornano, daha fazla mafya mahkumunun adaya gönderilmesi durumunda polis ve yargı için ek kaynak gerektiğini vurguladı.
“Organize suç bir kez buraya kök salarsa, ondan kurtulamayız. Güney İtalya’nın bazı bölgelerinde bunun bedelini ekonomik ve sosyal olarak hâlâ ödüyoruz” dedi.
Şiddet değil, “beyaz yakalı suç” endişesi
Nuoro’daki yetkililer ve bölge halkı, günümüzde asıl tehdidin silahlı şiddet değil, ihaleler ve kamu kaynakları üzerinden işlenen suçlar olduğunu ifade ediyor.
Avukat ve yerel siyasetçi Sebastian Cocco, “Mafya artık silah sıkmıyor, kamu ihalelerine giriyor. Avrupa Birliği fonlarının arttığı bir dönemde bu risk daha da büyüyor” dedi.
2025 Ticaret Odası verilerine göre, Nuoro bölgesinde turizmin ekonomik payı yalnızca yüzde 7 seviyesinde. Bölge ekonomisi büyük ölçüde tarım ve küçük ölçekli işletmelere dayanıyor.
Cezaevinden çıkan mahkumların topluma kazandırılması için çalışan rahip Pietro Borrotzu, düşük ücretler ve güvencesiz çalışma koşullarının mafya için “ideal insan kaynağı” yarattığını savundu.
Sağlık sistemi de baskı altında
Sardinya, yaşlanan nüfusu ve kırılgan sağlık altyapısıyla dikkat çekiyor. 1,5 milyon nüfuslu adanın, İtalya’daki en yüksek mahkum-nüfus oranlarından birine sahip olduğu belirtiliyor. Mahkumların sağlık harcamalarının da ülke ortalamasının üzerinde olduğu ifade ediliyor.
Bir mafya hükümlüsünün hastaneye sevki için onlarca gardiyanla eskort gerektiğini belirten Uta Belediye Başkanı Giacomo Porcu, artan sevklerin hastanelerde tüm servislerin geçici olarak kapatılmasına yol açabileceğini söyledi.
Bölgedeki tutuklu hakları temsilcisi Irene Testa, hükümetin cezaevi sağlık hizmetlerini güçlendirmeye yönelik somut bir taahhütte bulunmadığını ifade etti.
“Cezaevlerimiz zaten dizlerinin üzerinde. İtalya’nın yeniden ceza kolonisi olmayı kabul edemeyiz” dedi.
Kaynak: Gazete Oksijen
