ABD Büyükelçisi Tom Barrack, Anadolu Ajansı’nın (AA) “Global İletişim Ortağı” olarak yer aldığı Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında Belek Turizm Bölgesi’ndeki NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen programda, TRT World kıdemli sunucusu Andrea Sanke’nin moderatörlüğünde önemli açıklamalarda bulundu.
Barrack, Suriye’deki gelişmelere dikkat çekerek, Washington’un Suriye politikasına uygun olarak askeri varlığını azaltmaya karar verdiğini ifade etti. “Biz, asker göndermedik, askerlerimizi çektik. Yüz yıldır yapılanların tam tersini yaptık. Dün, son üssümüzdeki son askerlerimizi çektik. Bu, olağanüstü bir gelişme.” şeklinde konuştu. ABD’nin DEAŞ ile mücadeledeki uzun yıllara dayanan çabalarının ardından bölgedeki askeri birliklerini geri çekmesinin önemine vurgu yaptı.
Barrack, geçmişte Kürtler ve Dürzilerle sorunlar yaşayan Suriye’nin, günümüzde bölgedeki en istikrarlı yerlerden biri haline geldiğini belirtti.
“Şara, defalarca İsrail ile sorun istemediklerini ifade etti”
Suriye’nin İsrail’e karşı askeri faaliyetlerde bulunmamasının neden bir anlaşma ile sonuçlanmadığına dair bir soruya yanıt veren Barrack, “8 Aralık’tan bu yana Suriye, Cumhurbaşkanı Şara yönetimi altında İsrail’e tek bir kurşun bile sıkmadı. Aksine Cumhurbaşkanı Şara, defalarca İsrail ile sorun istemediklerini, düşmanlık aramadıklarını ve bir saldırmazlık anlaşmasına açık olduklarını ifade etti.” dedi.
Barrack, İsrail’in güneydeki Dürzileri akrabaları olarak gördüğünü ve Süveyda’daki olayların ardından İsraillilerin sınırı geçerek Dürzileri koruma çabalarına da değinerek, “Netanyahu, 7 Ekim’den sonra her şeyin değiştiğini açıkça söyledi. Suriye, bu çatışmaya girmeyerek akıllıca davrandı.” ifadelerini kullandı.
Barrack, Suriye’nin “defalarca görüşmeye hazır olduklarını” belirttiğini ve İsrail’e karşı düşmanca bir tutum sergilemediğini vurguladı.
“Türkiye, bölgedeki en güçlü ve işleyen ekonomilerden biri”
Barrack, düşmanı askeri yöntemlerle ortadan kaldırma yaklaşımının kalıcı bir çözüm üretmediğini ve nesiller boyu süren nefret döngüsünü beslediğini belirtti. Ayrıca, İsrail’in 1948’den bu yana benimsediği yaklaşımın bölgedeki eğilimlerle örtüşmediğine dikkat çekti.
Lübnan örneğini gösteren Barrack, 1949’daki ateşkes anlaşmasının ardından yaşanan 15 yıllık iç savaşın ve Taif Anlaşması’nın kalıcı bir istikrar sağlamadığını ifade etti. Taif Anlaşması’nın mezhepsel dengeleri yeniden düzenlemeyi hedeflediğini ancak Hizbullah’ı kapsam dışı bıraktığını belirtti.
Barrack, İsrail’in saldırılarının Hizbullah’ın varlık gerekçesini pekiştirdiğini savunarak, egemen devletlerin desteklediği milis yapıların askeri yöntemlerle ortadan kaldırılamayacağını dile getirdi. Kalıcı bir çözümün, refahın sağlanması ile mümkün olacağını belirten Barrack, bireyden aileye, topluluktan devlete uzanan bir kalkınma yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel sorunların çözümünün yine bölge ülkeleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade eden Barrack, bu bağlamda Abraham Anlaşması’nın uzun vadede çözümün bir parçası olabileceğini savundu. Türkiye’nin bölgedeki güçlü ekonomisini ve NATO içindeki konumunu da ön plana çıkardı.
Barrack’a göre çözüme giden yol refahtan geçiyor
Barrack, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “etkili bir lider” olarak tanımlayarak, Netanyahu’nun da ülkesinin çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini ifade etti. Orta Doğu’daki güç dinamiklerinin belirleyici olduğunu vurguladı.
Barrack, Türkiye’nin güçlü liderlik sergileyerek bölgedeki dönüşüm süreçlerinde önemli bir rol üstlendiğini belirtti. “İsrail, Abu Dabi ile ittifak kurduğu gibi Türkiye ile de ittifak kurabilir.” şeklinde konuşarak, Türkiye’nin önemini vurguladı.
Suriye’nin köklü medeniyet yapısına dikkat çeken Barrack, bölgede kalıcı bir çözümün işbirliği ve ekonomik kalkınmadan geçtiğini belirtti. Ateşkes anlaşmalarındaki tek taraflı hareket alanlarının kalıcı barışı zorlaştırdığını ifade etti.
Türkiye’nin bölgedeki arabuluculuk rolünün önemi
Barrack, Gazze’deki ateşkes ihlalleri sürerken Türkiye’nin arabuluculuk rolünün önemine değinerek, “İsrail, Türkiye’yi bu sürece dahil etmeye teşvik etmelidir.” dedi. Türkiye’nin Hamas’ı “terör örgütü” olarak kabul etmemesinin eleştirilmesine de değindi.
Uzun vadeli çözümün kapsayıcılıktan geçtiğine işaret eden Barrack, dışlayıcı yaklaşımların yalnızca kısa vadeli sonuçlar doğuracağını belirtti.
ABD-Türkiye ilişkileri S-400 ve F-35 konusu
Barrack, Türk-Amerikan ilişkilerinin son 16 ayda önemli bir gelişim gösterdiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki ilişkilerin yanı sıra dışişleri, istihbarat, askeri ve ticari alanlardaki ilerlemelere dikkat çekti.
Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığını ancak ilişkilerin kopmadığını belirten Barrack, Boeing anlaşmaları ve F-16 sürecinin yeniden gündeme geldiğini ifade etti.
Barrack, “Ülkeler arasındaki ittifak yeniden şekilleniyor. Türkiye ve Suudi Arabistan, bu sürecin destekçileri olarak övgüyü hak ediyor. S-400 meselesine yakında bir çözüm bulunacağına inanıyorum.” dedi.
İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes
Barrack, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin “anlamsız öldürmeleri durdurduğunu” belirtti. Ancak, masada eksik olan taraflar olan Hizbullah ve İran’a dikkat çekerek, “Asıl iş şimdi başlıyor.” ifadesini kullandı.
Hizbullah ile bir çözüm gerekliliğine de değinen Barrack, bu sürecin “Hizbullah’ı yok etmek üzerine kurulu olmaması gerektiğini” belirtti. 2024’te mevcut mekanizmaların işleyişinin gözlemleneceğini ifade etti.
Kaynak: AA
