Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi Haliç Yerleşkesi’nde düzenlenen ‘Küresel Ekonomik Dönüşüm Çağında Finansal Riskler ve Türkiye’nin Seçenekleri’ başlıklı Yükselen Türkiye Zirveleri programına katıldı. Etkinliğe, Bakan Şimşek’in yanı sıra Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektörü Nevzat Şimşek, akademisyenler ve öğrenciler de katılım gösterdi. Toplantıda, küresel ekonomideki dönüşüm, artan finansal riskler ve Türkiye’nin bu süreçte alabileceği politika önlemleri üzerine tartışmalar yapıldı. Konuşmaların ardından katılımcılar bir araya gelerek toplu fotoğraf çekildi.
‘İKİNCİ BİR ÇİN ŞOKU İLE KARŞI KARŞIYA OLDUĞUMUZ HUSUS’
Programda bir konuşma gerçekleştiren Bakan Şimşek, “Dünya, daha önce hiç karşılaşmadığı bir karmaşık belirsizlik süreciyle boğuşuyor. Bu belirsizliklerin bir kaynağı ise jeopolitik riskler. Farklı bölgelerde yaşanan kutuplaşmalar, çatışmalar ve gerginlikler, jeopolitik risk endeksinin tarihi zirvelere ulaşmasına neden oldu. Kısa vadede, İran, ABD ve İsrail arasındaki çatışma ile birlikte ciddi bir emtia fiyat artışıyla karşı karşıyayız. Bu savaşın geçici makroekonomik etkileriyle küresel enflasyonda bir artış bekleniyor. Finansal koşullarda sıkılaşma riski var ve büyümede bir ivme kaybı yaşanabileceği konuşulmakta. Ancak bizim için en önemli konu, ikinci bir Çin şokuyla karşı karşıya olmamızdır. Orta ve uzun vadede savaşlar ve jeopolitik gerginlikler artık yeni bir normal haline gelmiş durumda. Dünyanın birçok yerinde bu tür gerginlikler ve bazen sıcak çatışmalara dönüşen durumlar mevcut” ifadelerini kullandı.
‘DÜNYA BÜYÜK BİR BORÇ SORUNU İLE KARŞI KARŞIYA’
Şimşek, “Dünya, büyük bir borç sorunu ile yüzleşiyor. Uzun bir süre düşük seyreden faizler bu durumu önemli bir sorun olarak görünmez kılmıştı; fakat faizlerin artmasıyla bu sorun daha belirgin hale gelebilir. Bu yıl ve önümüzdeki dönem için emtia fiyatlarında bir düşüş öngörülüyordu, özellikle enerji fiyatlarında. Ancak savaşın etkileri nedeniyle fiyatlarda ciddi bir artış yaşanıyor. IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar, mevcut senaryo analizlerinin ötesinde bir çözüm üretemediklerini belirtiyor. Referans senaryolara göre, büyümenin yavaşlayacağı ve enflasyonun geçici olarak yükselebileceği öngörülüyor. Ancak kötü senaryolar daha dramatik sonuçlar doğurabilir; küresel büyümenin yüzde 2’nin altına düşmesi resesyon anlamına gelebilir. Bu da dünya nüfus artışına oranla kişi başına gelirin gerilemesi demektir. Ticaret ortaklarımız bizim için son derece önemli. Geçen yıl 400 milyar doların üzerinde mal ve hizmet ihraç ettik. İhracatımızın yüzde 95’inin gittiği ülkelerde, geçen yıl büyüme yüzde 2.4 olarak gerçekleşti; bu da dünya büyümesinin bir puan altında kalıyor. Bu yıl ise IMF’nin tahminlerine göre bu büyümenin yüzde 1.6’ya gerilemesi bekleniyor, bu da mal sattığımız ülkelerde talebin zayıflamasına yol açacak” şeklinde konuştu.
‘SAVAŞIN BERABERİNDE GETİRDİĞİ ÖNEMLİ ARZ ŞOKUYLA KARŞI KARŞIYAYIZ’
Bakan Şimşek, “Küresel ekonomi, büyük bir trend ile karşı karşıya. Bu durum Türkiye için büyük bir fırsat sunuyor. Küresel savunma sanayi harcamalarının 2,6 trilyon dolardan 6,6 trilyon dolara çıkması bekleniyor. Türkiye, savunma sanayisinde güçlü bir altyapıya sahip ve bu durumu büyük bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Aynı zamanda, Türkiye’nin caydırıcılığını artıran önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Küresel ekonomi, kısa vadede savaşın getirdiği önemli arz şokuyla karşı karşıya. Bu belirsizliği artırmakta. Orta ve uzun vadede, dünyanın karşı karşıya olduğu büyük meydan okumalara karşı ülkemizi doğru bir şekilde konumlandırıyoruz ve fırsat penceresinden bakıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘ENFLASYONUN AŞAĞI YÖNLÜ DÜŞÜŞ TRENDİNDE BİR DEĞİŞİKLİK OLMAYACAK’
Bakan Şimşek, “Enflasyon 2022’de Ekim ayında yüzde 85 ile zirveye ulaştı ve yılı yüzde 64 ile kapattı. 2023 yılında enflasyonu yüzde 65’te tutmayı başardık. Dezenflasyon sürecinin 2024’te başlayarak yüzde 44 seviyesine gerilemesi bekleniyor. Geçen yıl yüzde 31 olan enflasyon, şu anda da bu seviyelerde seyrediyor. Ancak son 1-2 aydaki gelişmeler geçici etkiler yaratabilir. Enflasyonun aşağı yönlü düşüş trendinde bir değişiklik olmayacağı kesin ve bu önemli bir kazanım olarak değerlendirilmeli. Cari açık da ciddi bir düşüş trendindeydi, ancak geçen yıl altın ithalatı hariç yüzde 0.6 olarak kaydedildi. Cari açık, temel olarak düzelme sürecinde bulunuyor. Bu yıl, petrol şoku ve bölgedeki savaş nedeniyle cari açığın artması bekleniyor, ancak bu geçici bir durum. Son üç yılda dünya genelinde büyüme yaklaşık yüzde 3 ile yüzde 3.4 arasında gerçekleşti. Ancak ticaret ortaklarımızdaki büyüme yüzde 2 – 2.5 seviyelerinde, bizim büyümemiz ise yüzde 4 civarında gerçekleşti.”
‘ENFLASYON 2,8-3,5 PUAN YÜKSEK OLABİLİR’
Bakan Şimşek, “Ekonomi programı hazırlanırken petrol fiyatlarının 60-65 dolar olacağı öngörülüyordu. Ancak şu anda fiyatların ortalaması Ocak-Nisan döneminde 82 dolar olarak belirlendi. Vadeli piyasaların gösterdiği yıllık ortalama ise 81 dolar. Eğer fiyat 80 dolar olursa, enflasyon baz senaryoya göre yaklaşık 2,8 – 3,5 puan yüksek olabilir. Fiyatlama davranışları bu noktada önemli bir etken. Cari işlemler dengesi, dış ticaret, turizm ve enerji fiyatlarının etkisi ile şekillenecek. Büyüme de bu durumdan etkilenerek 3,8 yerine 3 civarına düşebilir. Bütçe açığımızın ise 3,5 öngörülmesine karşın 4 civarında olabileceği tahmin ediliyor. Bahsi geçen senaryolar, petrol fiyatlarının yıl boyunca 80 dolar olması durumunda geçerli. Daha yüksek fiyatlar ise daha olumsuz sonuçlar doğurabilir. Ancak şu anda yalnızca senaryo analizi ile bu durumları değerlendirmek mümkün” dedi.
‘SAVUNMA SANAYİ BİZİM SANAYİMİZİN KURTULUŞ REÇETESİDİR’
Bakan Şimşek, “Savunma sanayi, Türkiye’nin sanayisinin kurtuluş reçetesidir. Türkiye, yeni bir sanayi devriminin eşiğindedir ve savunma sanayii bu dönüşümdeki kaldıraç görevini görecektir. Kötümser olmak yerine, bu dönemi bir fırsat olarak değerlendirmek gerekiyor. Yeşil dönüşüm, ideolojik bir saplantı değil; aksine, Türkiye’nin enerji ithalatına ödediği 1.1 trilyon doları azaltma amacı taşımaktadır. Bu mikt
