Manisa’da 1980’lerde Kaçak Kazılarla Çıkarılan Yaklaşık 2500 Yıllık Bronz Sedir Ülkesine Döndü
Kültür ve Turizm Bakanı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kültürel mirasın korunması konusundaki kararlılıklarını vurguladı.
Bakan, “Uluslararası alanda yürüttüğümüz kararlı girişimler ve başarılı işbirliği sayesinde, MÖ 530 yılına tarihlenen nadir bronz sedirin J. Paul Getty Müzesi’nden ülkemize iadesini sağladık.” bilgisini verdi. Bu eserin, ait olduğu topraklara döndürülmesinin kültürel mirasın korunması açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.
Bakan, Getty Müzesi’ne ve eserlerin iadesi sürecinde özveriyle görev yapan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü çalışanlarına teşekkür ederek, “Birlikte çalışarak kültürel değerlerimizi korumaya ve gelecek nesillere aktarmaya devam edeceğiz.” dedi.
Yurt Dışına Kaçırılan Eser Üzerine Kaçak Kazılarla Çıkarıldı
Bakanlıktan yapılan açıklamalara göre, söz konusu bronz sedir, 1982 yılında J. Paul Getty Müzesi tarafından bir sanat tacirinden satın alındı.
Tacir, eserin 1920’lerden beri Avrupa’daki koleksiyonlarda yer aldığına dair sahte belgeler sunmuştu. Ancak, bu iddialar, Bakanlık ve J. Paul Getty Müzesi’nin yürüttüğü detaylı araştırmalarla çürütüldü.
Bilimsel çalışmalar, bronz sedirin 1980’lerin başında Manisa civarındaki bir mezardan kaçak kazılarla çıkarıldığını ve yasa dışı olarak yurt dışına çıkarıldığını ortaya koydu.
Bakanlık ve Getty Müzesi’nin bilimsel işbirliğiyle yürütülen incelemelerde, sedirin üzerindeki keten parçaları, Türk arkeologlarca mezarda bulunan ahşap ve bronz levhalar ile mezarın tarihlendirilmesine yardımcı olan mermer ve seramik kalıntıları ile örtüşmesi sağlandı. Böylece, eserin kökeni ve tarihi net bir şekilde belirlenmiş oldu.
Bu iadeyle birlikte Türkiye’ye bu yıl getirilen eser sayısı 36’ya ulaştı. 2018’den bu yana toplam 7 bin 840 eserin geri kazandırılması sağlandı. 2002’den bu yana ise toplam 12 bin 155 eser ülkeye döndü.
Nadir Bir Mobilya Türü Olarak Dikkat Çekiyor
İadesi gerçekleştirilen bronz sedir, günümüzde oldukça nadir rastlanan bir mobilya türü olarak ön plana çıkıyor. Tarihi resimlerde ve o döneme ait kap kacak üzerindeki tasvirlerde görülen bu tür sedirler, antik dönemde dinlenme ve yemek yeme amacıyla kullanılıyordu.
Dökme bronz ayak ve raylara sahip, demir bir iskelet üzerine inşa edilen sedir, delikli bakır levhalardan oluşmakta. Tornalanmış ayakları, köşelerde çıkıntılı zıvanaları ve minderleri destekleyen kafesli yüzeyiyle, o dönemde yaygın olarak ahşap malzeme ile üretilmiş sedirlerin bronzdan bir örneğini teşkil ediyor.
