Antalya’nın Manavgat ilçesinde yer alan tarihi Side Antik Kenti’nde, M.Ö. ikinci yüzyıla tarihlenen Anıtsal Çeşme (Nymphaeum) üzerine kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor. Side Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, bu anıt yapının bölgenin en değerli tarihi varlıkları arasında olduğuna dikkat çekti. Alanyalı, çeşmenin 1960’lı yıllarda ortaya çıkarılan yapılar arasında yer aldığını ve koruma çalışmalarının geç başlaması nedeniyle restorasyon sürecinin 2000’li yılların başlarına kadar uzadığını ifade etti. 2023 itibarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından desteklenen projenin, Side’nin önemli yapılarından biri haline geldiği vurgulandı.
Prof. Dr. Alanyalı, çeşmenin antik dönemde Side’ye gelen ziyaretçileri selamlamak amacıyla anıtsal kapının önünde konumlandığını belirterek, “50 metre uzunluğunda ve üç katlı bir yapı. Restitüsyon çalışmaları da bu ölçekte hazırlandı. Sadece Side için değil, bölge ve antik dünya için büyük bir öneme sahip” dedi.
Kazı çalışmalarının her iki tarafta devam ettiğini ifade eden Alanyalı, restorasyon ekibinin yeni keşifler yaptığını dile getirdi. 2025 yılına kadar önemli oranda tamamlanması beklenen restorasyon sonrası, çeşmenin önünde yer alan geniş su haznesine de dikkat çekti. Antik kaynaklarda işaret edilen toplanma alanlarının bulunduğu meydanın, kutlamalar için önemli bir mekân olduğunu belirten Alanyalı, kazı ve çevre düzenleme çalışmalarının da devam edeceğini kaydetti.
Antalya Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürü Veysel Akın, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamında yürütülen bu çalışmaların önemine vurgu yaptı. Anıtsal çeşmenin uzunluğunun 50 metre ve yüksekliğinin 20 metre olduğunu aktaran Akın, restorasyon sürecinin 2023 yılının Haziran ayında başladığını bildirdi. Şu ana kadar 992 mimari elemanın belgelendiğini ve bu elemanların bilgisayar ortamında üç boyutlu sanal ortamda toplandığını belirtti.
Güney rizalit ve güney nişlerin tamamlandığını ifade eden Akın, kuzey niş ve kuzey rizalit çalışmalarının ise devam ettiğini ekledi. Anıtsal çeşmenin çevresinde bir meydan oluşturulması hedeflenirken, restorasyon çalışmaları bittikten sonra yapı, ziyaretçilere açılacak. Roma dönemine ait bu eserin, antik çağlar için büyük bir anlam taşıdığı bilgisi paylaşılırken, geçici bir ışıklandırma sisteminin mevcut olduğu, restorasyon sonrası ise kalıcı gece ışıklandırmasının sağlanacağı belirtildi.
