Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kanal 7 Medya Grubu’nun düzenlediği “Yükselen Türkiye Zirveleri” etkinliğinde küresel ekonomi üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, dünya genelindeki belirsizliklerin etkilerine dikkat çekerek, özellikle İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimlerin emtia fiyatları üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ifade etti.
Bakan Şimşek, ekonomik programa yönelik eleştirileri şu şekilde yanıtladı:
“Enflasyonla mücadele konusunda ‘Artık bir yerde duralım’ gibi görüşler mevcut. Bu tür bir yaklaşım kısa görüşlülük içeriyor. Sürdürülebilir yüksek büyümenin temelinde düşük enflasyon yer alıyor. Bu program mükemmel değil ama işlevsel oldu. Son iki yıl boyunca çeşitli şoklara karşı koruma sağladı ve belirli sonuçlar verdi.”
Küresel ekonomideki dalgalanmalar
Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmalara dikkat çeken Şimşek, “Önemli kırılmaların yaşandığı bir dönemden geçiyoruz” dedi. Küresel krizin kısa vadede büyümeyi olumsuz etkilediğini belirten Bakan, büyümenin yüzde 2’nin altına düşmesinin resesyonu işaret edeceği konusunda uyarıda bulundu.
Türkiye’nin dış ticaretine de değinen Bakan Şimşek, geçen yıl 400 milyar dolardan fazla ihracat yapıldığını hatırlattı. Ancak savaşın etkisiyle ticaret yaptığı ülkelerdeki büyümenin yavaşlayabileceğini belirterek, “Geçen yıl 400 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdik. Bu önemli bir rakam ancak ürün sattığımız ülkelerdeki büyüme durumu ne? Savaş nedeniyle bu büyüme dramatik bir şekilde yavaşlayabilir ve ihracatımızı olumsuz etkileyebilir” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
- “Uyguladığımız ekonomi programlarının kazanımlarını paylaşmak istiyorum. Küresel gelişmelerin yarattığı fırsatlara vurgu yapmak önemli. Gerek Sayın Karaman gerekse rektörümüz belirsizliklerin altını çizdiler.”
- “Dünya yoğun belirsizliklerle karşı karşıya. Kutuplaşmalar ve gerilimler söz konusu. Kısa vadede İran-ABD-İsrail geriliminin emtia fiyatlarında yarattığı şoklarla karşılaşıyoruz.”
- “Petrol ve doğal gaz fiyatlarında önemli kırılmalar yaşanıyor. Büyümede ivme kaybı konuşuluyor. Orta vadede jeopolitik gerilimlerin normalleşmesi bekleniyor. Ancak dünya ticaretinde parçalanmalar devam ediyor.”
“Büyüme eskisi kadar güçlü olmayabilir”
- “Kapsamlı bir devrim yaşanıyor ve bu dünya için büyük bir borç yükü oluşturuyor. İklim değişikliği ise bir gerçek. Bu sorunlar büyümeyi etkileyebilir.”
- “Bu yıl ve önümüzdeki dönem için emtia fiyatlarında bir düşüş öngörüyorum. Savaş nedeniyle fiyatlar yükseldi. Küresel büyümenin yüzde 2’nin altına düşmesi resesyon anlamına gelir.”
- “Küresel ekonomiye ilişkin şu anda sadece bir senaryo analizi yapılabiliyor. Belirsizlikler devam ediyor. Biz dünyaya ürün satıyoruz, bu nedenle ihracatımız etkilenebilir.”
- “Program uygulanıyor ancak ‘bu program değer kazandı, bu nedenle ihracat tıkandı’ söylemi rahat bir yaklaşımdır. Merkez Bankası ciddi bir çalışma yürütüyor.”
Çin’in ekonomik etkisi
- “Çin’in dünya ticaret örgütüne katılmasıyla başlayan birinci Çin şokunun ardından, ikinci şoku konuşmalıyız. Çin’in dış ticaret fazlası 1,2 trilyon dolar ve bu Türkiye’yi etkiliyor.”
- “Çin, ABD’ye satamadığı ürünleri dünya pazarına sunuyor. Yeşil teknolojilerde Çin, otomotiv üretim kapasitesinin yarısını elinde bulunduruyor.”
- “Çin’in Türkiye’ye ihracatı yüzde 10 artmış durumda. Bu ikinci şoku göz ardı etmemek lazım.”
“Savunma harcamaları bizim için fırsattır”
- “Dünya artık eski dünya değil; büyük bir eğilimle karşı karşıyayız. Küresel savunma sanayi harcamaları 6,6 trilyon dolara yükselebilir. Türkiye bu alanda büyük bir fırsat görüyor.”
- “Yeni nesil ticaret anlaşmaları için çalışıyoruz. Orta koridor proje alanımızı güçlendirmek için İstanbul’da yeni demir yolu bağlantıları oluşturuyoruz.”
- “Sağlık turizmi, eğitim, turizm gibi alanlar da ihracat potansiyelimizi artırıyor. Bu yönlerimizi güçlü kılmak için yeni ticaret anlaşmalarını çeşitlendiriyoruz.”
“Yapay zeka verimliliği artıracak bir teknolojidir”
- “Yapay zeka ve otonom sistemler hızla gelişiyor ve bu büyük bir fırsat sunuyor. Ancak dağılımı eşit olmayacak. Yapay zeka, verimliliği artıracak önemli bir teknoloji.”
- “Gelişmiş ülkelerle aramızda büyük bir dengesizlik var. Sanayicilerin bu trendleri kaçırmamaları gerekiyor.”
- “Dünya genelinde robot pazarının 2050 yılına kadar 25 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu fırsatı kaçırmamalıyız.”
“Biz de borçluluk yüksek seviyede değil”
- “Yüksek borçluluk konusunda avantajlı bir konumdayız. Enflasyonu tek haneye düşürebilirsek büyümemiz artacaktır.”
- “2000’li yılların başında AK Parti hükümetleri döneminde büyüme iki katına çıkmıştı. Ancak dünya genelinde yaşlanan nüfus da bir meydan okuma oluşturuyor.”
- “Uygulamakta olduğumuz ekonomi programı üç evreden oluşuyor. İlk evre risklerin kontrolüydü ve bu program olmasaydı enflasyon çok daha yüksek olurdu.”
“En büyük petrol krizi yaşanıyor”
- “Tüm önceki petrol krizlerinin toplamından daha büyük bir krizle karşı karşıyayız. İkinci evre ekonomideki dengesizlikleri azaltmaya yönelikti ve bu evreyi de geride bıraktık.”
- “Üçüncü evredeki ana hedef, kazançları kalıcı hale getirmek ve reform yapmaktır. Tek haneli enflasyon ve cari açığın kalıcı olarak çözüldüğü bir dönem hedefleniyor.”
- “2022’de enflasyon yüzde 85 ile zirve yaptı, ancak 2023’te bu oran yüzde 31 civarına geriledi. Bu bir kazanım olarak değerlendiriliyor.”
“Vatandaşlarımızın tercihlerine saygılıyız”
- “Cari açık düşüş trendindeydi. Ancak bu yıl petrol şoku nedeniyle cari açığın yükselebileceğini öngörüyoruz.”
- “Program olmasaydı bu iyileşmeler mümkün olmayabilirdi. 144 milyar dolarlık KKM yükümlülüğü, Türkiye için büyük bir riskti.”
- “Son üç yılda dünya genelindeki büyüme yüzde 3 iken, Türkiye’nin büyümesi yüzde 4 civarında gerçekleşti.”
“Savunma sanayi bizim sanayimizin kurtuluş reçetesidir”
- “Eşel mobil sistemi sayesinde akaryakıt fiyatları daha uygun hale geldi. Petrol fiyatlarının uzun vadede düşmesini bekliyoruz.”
- “Savunma sanayii, yüksek
