Ortadoğu’da Gerilim, Türkiye’de Turizm Beklentisi Ne Yönde Olacak?

Türkiye turizminde 2025 yılında 65 Milyon ziyaretçi, 65 milyar dolar hedefe ulaşmaya çalışırken, yaz sezonuna girdiğimiz şu günlerde Rusya-Ukrayna hattında belirsizlik devam ederken maalesef aynı zamanda Ortadoğu coğrafyası bir kez daha yüksek gerilimli bir döneme girdi. İran ile İsrail arasında son dönemde artan karşılıklı saldırılar, bölgesel tansiyonu tırmandırırken; yaşanabilecek daha büyük çaplı bir çatışmanın etkileri sadece politik ya da askeri düzeyle sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Bu gelişmeler, Türkiye gibi bölgeye komşu ülkelerde turizm sektörünü de yakından ilgilendiriyor.

Türkiye uzun süredir hem İsrail hem İran vatandaşlarının hem de diğer Ortadoğu ülkelerinin sıkça tercih ettiği bir destinasyon. Coğrafi yakınlık, ulaşım kolaylığı ve kültürel bağlar, özellikle kısa tatiller ve alışveriş odaklı seyahatler için Türkiye’yi tercih edilebilir bir yer haline getirirken aynı coğrafi yakınlık, yaşanabilecek güvenlik endişeleri durumunda sektöre yönelik kırılganlığı da beraberinde getiriyor.

İranlı turistler son yıllarda Türkiye turizminde oldukça büyük bir hacme sahip. Özellikle alışveriş ve sağlık turizmi için ülkemizi tercih eden İranlı turistlerin sayısı 2023 yılı sonunda yaklaşık 2,5 milyon kişiye, 2024’te 3 milyon kişiye ulaşmıştı. Ancak yaşanabilecek bir çatışma ortamı, İran içindeki ekonomik koşulları daha da zorlaştırabilir. Bu da turizm harcamaları üzerinde doğrudan baskı yaratabilecektir.

Öte yandan İran’daki siyasi ve sosyal baskı ortamı, Türkiye’ye bireysel ya da aile göçü benzeri seyahatleri artırabilir. Yani İran pazarında aynı anda hem daralma hem de farklı türden hareketlilikler görülebilir. Bu noktada seyahatin türü değişse de, istikrarsızlık turizm gelirlerinde net bir kayba yol açabilir.

İsrail cephesinde de benzer bir kırılganlık söz konusu. 2023 yılı verilerine göre yaklaşık 700 bin İsrailli Türkiye’yi ziyaret etti ve 2024 yılında bu sayı düşüş göstererek 400.000 kişi civarına geriledi.

Bu gerilim yalnızca İran ve İsrail’i değil, onlarla doğrudan veya dolaylı etkileşimde olan Irak, Ürdün ve Lübnan gibi ülkeleri de etkileyebilir.

Ortadoğu’da yaşanabilecek geniş çaplı bir çatışma, Türkiye’nin Avrupa’daki turizm algısını da etkileyebilir. Her ne kadar Türkiye doğrudan savaşın tarafı olmasa da, “bölgeye yakınlık” kavramı Avrupalı misafirler tarafında temkinli yaklaşımı tetikleyebilir. Özellikle bireysel turistler, güvenlik açısından daha istikrarlı ülkeleri tercih etme eğiliminde olabilir. Türkiye turizminde yaklaşık %30luk paya sahip olan Avrupa Pazarında da düşüş yaşanma ihtimali ciddi risk oluşturuyor.

Grup rezervasyonları, kongre ve iş turizmi gibi alanlarda da bu tür algılar belirleyici olabilir. Turizmde en çok dikkat edilen unsurlardan biri “algılanan güvenlik”tir.

Turizm sektörü şu an itibarıyla bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor. Özellikle havayolu bağlantılarında yaşanabilecek kesintiler, seyahat sigortalarının kapsam dışı kalması veya diplomatik ilişkilerde yaşanacak değişiklikler; rezervasyonları ve planlamaları doğrudan etkileyebilir.

Türkiye’nin, taraf olmadığı bir kriz ortamında nasıl konumlanacağı sektörel açıdan belirleyici olacak. Bu tür dönemlerde turizm planlamaları sadece pazarlama stratejileriyle değil, diplomatik duruş ve kamu diplomasisiyle de doğrudan ilişkili hale gelir.

İran-İsrail gerilimi derinleştikçe, Türkiye turizm sektörü için yeni bir belirsizlik dönemi başlıyor. Coğrafi yakınlık ve siyasi tarafsızlık, Türkiye’yi bölge dışındaki ülkeler için bir alternatif haline getirebilir. Ancak aynı zamanda bölgeyle kurulan bağlantılar nedeniyle sektör, gelişmelere en hızlı tepki verecek alanlardan biri hâline geliyor.

Önümüzdeki süreçte sektörün dayanıklılığı, yalnızca dış pazarlara değil; içerideki yönetim, iletişim ve güvenlik stratejilerinin bütünlüğüne de bağlı olacak.

Sınırların değil, kültürlerin buluştuğu bir turizm yılı yaşamak dileğiyle.

Ayşen İNCE

1986 Bursa doğumlu olup, liseye kadar öğrenimini Bursa Mustafakemalpaşa’da tamamlamıştır. 2007 yılında Balıkesir Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciği Meslek Yüksek Okul’undan mezun olmuştur. Kariyer hayatına Antalya’da başlayarak, sonrasında 10 yıl İstanbul’da Barcelo Hotels ve Radisson Hotels grubunda sürdürerek şuanda Kempiski Hotel The Dome Belek Antalya’da Satış & Pazarlama Direktörü olarak turizm sektörüne devam ediyor.